Trędownik bulwiasty

Trędownik bulwiasty

Trędownik bulwiasty (Scrophularia nodosa)

Nazwy

  • Polska: Trędownik bulwiasty
  • Łacińska: Scrophularia nodosa L.
  • Angielska: Knotted Figwort, Woodland Figwort
  • Potoczna: Trędownik, Zielona żaba (regionalnie)

Numer CAS

Brak


Składniki aktywne

  • Iridoidy glikozydowe (m.in. harpagid, aucubina, katalpol)
  • Flawonoidy (m.in. apigenina, luteolina)
  • Fenolokwasy (kwas chlorogenowy, kwas kawowy)
  • Saponiny triterpenowe
  • Garbniki i śluzy roślinne
  • Małe ilości olejków eterycznych

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

  • Przeciwzapalne i przeciwbakteryjne – wspomaga gojenie skóry, łagodzi infekcje i stany zapalne.
  • Oczyszczające i detoksykujące – wspiera procesy eliminacji toksyn przez skórę i nerki.
  • Wspomagające układ limfatyczny – tradycyjnie stosowany przy obrzękach, stanach zapalnych węzłów chłonnych i dolegliwościach reumatycznych.
  • Żółciopędne i wspierające trawienie – pobudza wydzielanie żółci, ułatwia trawienie tłuszczów.
  • Pomocnicze przy chorobach skóry – wykorzystywany w leczeniu egzemy, łuszczycy, trądziku i trudno gojących się ran.

Efektywne porcje (dawkowanie)

  • Napar z ziela trędownika: 1 łyżka suszu (ok. 2 g) na 250 ml wrzątku, parzyć 15 minut; pić 1–2 razy dziennie.
  • Nalewka (Tinctura Scrophulariae): 2–4 ml 2–3 razy dziennie.
  • Zewnętrznie: stosować w formie okładów, kąpieli lub przemywań w rozcieńczonym naparze.

(Brak oficjalnych norm dawkowania w Farmakopei Europejskiej; wartości oparte na źródłach fitoterapeutycznych i praktyce zielarskiej.)


Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie)

Krótka informacja czym jest

Trędownik bulwiasty to wieloletnia roślina zielna z rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae), występująca w Europie i Azji. W zielarstwie wykorzystuje się ziele (Herba Scrophulariae), które zawiera bogaty kompleks związków biologicznie czynnych.

Jak powstała / skąd pochodzi

Roślina ta była znana już w średniowieczu – stosowana głównie w leczeniu trądu i chorób skóry, stąd nazwa „trędownik”. Występuje naturalnie w Europie, w tym w Polsce – szczególnie na wilgotnych łąkach, obrzeżach lasów i nad rzekami. W tradycji ludowej była uważana za zioło oczyszczające krew i „uzdrawiające ciało od wewnątrz”.

Inne istotne informacje

  • Forma podania: napary, odwary, nalewki, maści, płukanki.
  • Pochodzenie: surowiec naturalny, ziele zbierane w czasie kwitnienia (czerwiec–sierpień).
  • Status prawny: surowiec zielarski dopuszczony do obrotu w Polsce; stosowany głównie w produktach ziołowych i suplementach diety.
  • Obecność w suplementach: spotykany w mieszankach detoksykacyjnych, wspierających wątrobę i skórę.
  • Ograniczenia: nie jest surowcem farmakopealnym o potwierdzonej skuteczności klinicznej; stosowanie opiera się głównie na tradycji fitoterapeutycznej.

Skutki uboczne stosowania

  • Możliwe reakcje alergiczne (np. wysypka, świąd).
  • Przy spożyciu dużych dawek – podrażnienie przewodu pokarmowego, nudności.
  • Długotrwałe stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem lub fitoterapeutą.

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

  • Nie zaleca się stosowania w czasie ciąży i karmienia piersią.
  • Nie stosować u dzieci poniżej 12. roku życia.
  • Może wchodzić w interakcje z lekami hepatoprotekcyjnymi i moczopędnymi.

Źródło:

  1. https://rozanski.li/615/scrophularia-tredownik-w-praktycznej-fitoterapii/
  2. https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/38527/27003
  3. https://czasopisma.up.lublin.pl/as/article/download/5300/3602/24217
  4. https://leksykon.com.pl/tag/tredownik-bulwiasty/
  5. https://satilabs.pl/tredownik-bulwiasty-scrophularia-nodosa/
  6. https://komancza.pl/uploads/dokumenty/1/wpis/286/d49bcba19d290af6f2cf75cb4d29885e.docx
  7. https://adaptogeny.rzeszow.pl/articles.php?lng=pl&pg=117&tconfig=0
  8. https://ogrodniczyraj.pl/produkt/tredownik-scrophularia-nodosa/
  9. https://rozanski.li/page/73/
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 01.10.2025