Gorysz, rosnący na wysokości powyżej 1000 m n.p.m., dla mieszkańców Alp jest lekiem niemal uniwersalnym. Górale stosują go najczęściej w postaci gorzałki. Działa napotnie, moczopędnie i uspokajająco przede wszystkim na płuca i układ trawienny, podobnie jak spokrewniony z nim arcydzięgiel litwor. Ostatnio w trakcie doświadczeń na zwierzętach udowodniono, że gorysz działa także przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo (Schönfelder 2004: 255).
Działanie terapeutyczne
- Tradycyjnie stosowany przy przewlekłych zaburzeniach żołądkowo-jelitowych i dolegliwościach wątroby jako środek ogólnie wzmacniający.
- W badaniach in vitro wykazano działanie przeciwzapalne (hamowanie cyklooksygenazy i lipooksygenazy) oraz wspomagające gojenie ran (wyciągi z liści i kłączy)
- Aktywność antyoksydacyjna – wyciągi skutecznie wychwytują wolne rodniki (DPPH, ABTS) w badaniach laboratoryjnych.
- Wskazania kosmetyczne/pielęgnacyjne – badania sugerują potencjał w produktach do pielęgnacji skóry (działanie rozjaśniające, przeciwstarzeniowe)
Czym jest:
Roślina bylinna z rodziny selerowatych (Apiaceae), kłącze i korzeń wykorzystywane jako surowiec zielarski („Rhizoma Imperatoriae”), rzadziej liście.
Jak powstała / skąd pochodzi:
Gatunek występujący naturalnie w górach Europy Środkowej i Północnej – m.in. Sudety w Polsce. W tradycji zielarskiej stosowany był od dawna jako „remedium” na dolegliwości układu pokarmowego, wątroby lub ogólne osłabienie.
Skutki uboczne stosowania
- Brak szeroko udokumentowanych danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo i tolerancję u ludzi w dużych dawkach.
- Ze względu na obecność kumaryn i furanokumaryn możliwe są interakcje z lekami (np. wpływ na enzymy wątrobowe) – wymagana ostrożność.
- Nie stosować bez konsultacji w przypadku ciąży, karmienia piersią, chorób wątroby i przyjmowania leków.
- Surowiec może być mylony z gatunkami trującymi – zbieranie w naturze tylko po odpowiedniej identyfikacji.
Źródło:
- https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Peucedanum+ostruthium
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9268734/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35807516/
- https://portal.abczdrowie.pl/gorysz-dzialanie-wskazania-przeciwwskazania-jak-stosowac/6957779654851072a
- https://rozanski.li/1704/peucedanum-gorysz-w-praktycznej-fitoterapii/
- https://www.medianauka.pl/gorysz-miarz
- https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S037887411400628X
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7277629/
Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 01.10.2025
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.