Witamina C

Witamina C Acidum ascorbicum Vitamin C Kwas askorbinowy

Witamina C / Acidum ascorbicum / Vitamin C / Kwas askorbinowy

  • Polska: Witamina C, Kwas askorbinowy
  • Łacińska: Acidum ascorbicum
  • Angielska: Vitamin C, Ascorbic Acid
  • Potoczna: Witamina młodości, witamina odporności

Numer CAS:

50-81-7

Składniki aktywne:

  • Kwas L-askorbinowy (główna substancja biologicznie czynna)
  • Sole askorbinianów (np. askorbinian sodu, askorbinian wapnia – stosowane jako formy suplementacyjne)

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga:

  • Wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego
  • Udział w syntezie kolagenu – korzystny wpływ na skórę, dziąsła, chrząstki i kości
  • Właściwości antyoksydacyjne – neutralizacja wolnych rodników
  • Wspieranie prawidłowego wchłaniania żelaza niehemowego
  • Udział w procesach metabolicznych (biosynteza karnityny, neuroprzekaźników)
  • Zmniejszenie uczucia zmęczenia i znużenia
  • Profilaktyka i wspomaganie leczenia stanów niedoborowych (szkorbut)

Obrazek przedstawia literę C ułożoną z pomarańczy

Efektywne porcje (dawkowanie):

  • Zalecane spożycie dzienne (RDA) wg EFSA dla osób dorosłych: 80 mg/dzień
  • Zakres stosowany w suplementacji: 100–1000 mg/dzień, w zależności od potrzeb (np. zwiększone zapotrzebowanie w okresach infekcji lub u osób palących)
  • Górny tolerowany poziom spożycia (UL): 2000 mg/dzień (nadmierne dawki mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe)

Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie):

Krótka informacja czym jest:

Witamina C to organiczny związek chemiczny o właściwościach kwasu, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jest rozpuszczalna w wodzie i pełni rolę kofaktora wielu enzymów. Występuje naturalnie w owocach i warzywach (np. dzika róża, czarna porzeczka, cytrusy).

Jak powstała / skąd pochodzi:

Pierwsza izolacja witaminy C nastąpiła w 1928 roku przez węgierskiego chemika Alberta Szent-Györgyiego, który później otrzymał Nagrodę Nobla za swoje odkrycie. Tradycyjnie niedobory witaminy C (szkorbut) były znane już w starożytności, a sok z cytrusów stosowano na statkach w celu zapobiegania tej chorobie.

Inne istotne informacje:

  • Dostępna w formach naturalnych (z ekstraktów roślinnych) i syntetycznych (chemicznie identycznych z naturalną)
  • Powszechnie stosowana w suplementach diety, lekach OTC, kosmetykach (ze względu na właściwości antyoksydacyjne)
  • W Polsce nie ma ograniczeń prawnych w sprzedaży witaminy C jako suplementu diety (zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne i wytycznymi URPL)
  • Forma podania: tabletki, kapsułki, proszki, krople, iniekcje (leki Rx)

Obrazek przedstawia przekrojoną pomarańczę z pipetą, w której jest witamina C

Skutki uboczne stosowania:

  • Przyjęcie bardzo dużych dawek (>2000 mg/dzień) może wywoływać biegunkę, nudności, kolki jelitowe
  • U osób z zaburzeniami metabolizmu żelaza (np. hemochromatoza) suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem
  • Nadmierna suplementacja może zwiększać ryzyko powstawania kamieni nerkowych u osób predysponowanych

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa:

  • Witamina C jest generalnie uznawana za bezpieczną (GRAS – Generally Recognized as Safe)
  • Należy stosować się do zaleceń producenta oraz wytycznych instytucji zdrowia publicznego
  • W przypadku chorób przewlekłych, ciąży lub karmienia piersią suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem

Więcej informacji – źródła rządowe i naukowe:

Data publikacji: 06.08.2025

Data aktualizacji: 09.08.2025