Witamina C / Acidum ascorbicum / Vitamin C / Kwas askorbinowy
- Polska: Witamina C, Kwas askorbinowy
- Łacińska: Acidum ascorbicum
- Angielska: Vitamin C, Ascorbic Acid
- Potoczna: Witamina młodości, witamina odporności
Numer CAS:
50-81-7
Składniki aktywne:
- Kwas L-askorbinowy (główna substancja biologicznie czynna)
- Sole askorbinianów (np. askorbinian sodu, askorbinian wapnia – stosowane jako formy suplementacyjne)
Działanie terapeutyczne / Na co pomaga:
- Wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego
- Udział w syntezie kolagenu – korzystny wpływ na skórę, dziąsła, chrząstki i kości
- Właściwości antyoksydacyjne – neutralizacja wolnych rodników
- Wspieranie prawidłowego wchłaniania żelaza niehemowego
- Udział w procesach metabolicznych (biosynteza karnityny, neuroprzekaźników)
- Zmniejszenie uczucia zmęczenia i znużenia
- Profilaktyka i wspomaganie leczenia stanów niedoborowych (szkorbut)

Efektywne porcje (dawkowanie):
- Zalecane spożycie dzienne (RDA) wg EFSA dla osób dorosłych: 80 mg/dzień
- Zakres stosowany w suplementacji: 100–1000 mg/dzień, w zależności od potrzeb (np. zwiększone zapotrzebowanie w okresach infekcji lub u osób palących)
- Górny tolerowany poziom spożycia (UL): 2000 mg/dzień (nadmierne dawki mogą powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe)
Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie):
Krótka informacja czym jest:
Witamina C to organiczny związek chemiczny o właściwościach kwasu, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jest rozpuszczalna w wodzie i pełni rolę kofaktora wielu enzymów. Występuje naturalnie w owocach i warzywach (np. dzika róża, czarna porzeczka, cytrusy).
Jak powstała / skąd pochodzi:
Pierwsza izolacja witaminy C nastąpiła w 1928 roku przez węgierskiego chemika Alberta Szent-Györgyiego, który później otrzymał Nagrodę Nobla za swoje odkrycie. Tradycyjnie niedobory witaminy C (szkorbut) były znane już w starożytności, a sok z cytrusów stosowano na statkach w celu zapobiegania tej chorobie.
Inne istotne informacje:
- Dostępna w formach naturalnych (z ekstraktów roślinnych) i syntetycznych (chemicznie identycznych z naturalną)
- Powszechnie stosowana w suplementach diety, lekach OTC, kosmetykach (ze względu na właściwości antyoksydacyjne)
- W Polsce nie ma ograniczeń prawnych w sprzedaży witaminy C jako suplementu diety (zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne i wytycznymi URPL)
- Forma podania: tabletki, kapsułki, proszki, krople, iniekcje (leki Rx)

Skutki uboczne stosowania:
- Przyjęcie bardzo dużych dawek (>2000 mg/dzień) może wywoływać biegunkę, nudności, kolki jelitowe
- U osób z zaburzeniami metabolizmu żelaza (np. hemochromatoza) suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem
- Nadmierna suplementacja może zwiększać ryzyko powstawania kamieni nerkowych u osób predysponowanych
Uwagi dotyczące bezpieczeństwa:
- Witamina C jest generalnie uznawana za bezpieczną (GRAS – Generally Recognized as Safe)
- Należy stosować się do zaleceń producenta oraz wytycznych instytucji zdrowia publicznego
- W przypadku chorób przewlekłych, ciąży lub karmienia piersią suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem
Więcej informacji – źródła rządowe i naukowe:
- EFSA – Zalecane dzienne spożycie i bezpieczeństwo witaminy C:
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/3418
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4298
https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4685
https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/131104 - EFSA – Propozycje maksymalnych poziomów witaminy C w suplementach i żywności:
https://www.bfr.bund.de/cm/349/proposed-maximum-levels-for-the-addition-of-vitamin-c-to-foods-including-food-supplements.pdf - National Institutes of Health (NIH) – Informacje dla profesjonalistów:
https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/ - PubMed Central – Przeglądy badań dotyczących bezpieczeństwa:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3891531/ - Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Polska):
https://www.gov.pl/web/urpl
Data publikacji: 06.08.2025
Data aktualizacji: 09.08.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.