Miedź (Cu+2)

Działanie terapeutyczne

Jony miedzi (Cu²⁺) pełnią kluczową rolę w licznych procesach metabolicznych organizmu. Udokumentowane działania biologiczne obejmują:

• uczestnictwo w syntezie hemoglobiny i enzymów oksydoredukcyjnych (m.in. oksydaza cytochromowa, ceruloplazmina),
• wspomaganie wchłaniania i wykorzystania żelaza,
• działanie antyoksydacyjne (składnik dysmutazy ponadtlenkowej – SOD),
• wspieranie odporności i procesów przeciwzapalnych,
• utrzymanie prawidłowej pigmentacji skóry i włosów (udział w syntezie melaniny),
• wspomaganie regeneracji tkanki łącznej i układu kostnego,
• właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze (działanie powierzchniowe jonów Cu²⁺).

---

Efektywne porcje (dawkowanie):

Zgodnie z normami EFSA (European Food Safety Authority) i WHO:

• Zalecane dzienne spożycie (RDA) dla osób dorosłych: 0,9 mg Cu/dobę
• Dopuszczalne górne spożycie (UL): 5 mg Cu/dobę

W suplementach diety dopuszczalne stężenie wynosi zwykle 0,3–2 mg Cu na porcję dzienną, w zależności od formy chemicznej.
Miedź występuje naturalnie w produktach spożywczych: orzechach, kakao, wątróbce, nasionach słonecznika, owocach morza i ziarnach zbóż.

---

---

Niedobór Cu²⁺ a wady rozwojowe
Niedobór Cu²⁺ może powodować wady rozwojowe. Choć niedobór Cu²⁺ jest u ludzi rzadki, może jednak prowadzić do zaburzeń rozwoju – informuje pismo „Cell Metabolism”.

---

Cu²⁺ a zdrowie serca
Cu²⁺ jest dobra dla serca – odpowiednia dawka Cu²⁺ w codziennej diecie może korzystnie wpływać na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego – informuje „Journal of Experimental Medicine”.

---

Toksyczność Cu²⁺ w dużych dawkach
Wiadomo, że w dużych dawkach Cu²⁺ jest toksyczna – powoduje niedokrwistość oraz uszkadza wątrobę i nerki.

---

Znaczenie Cu²⁺ dla organizmu
Jednak małe dawki Cu²⁺ są niezbędne dla zdrowia. Cu²⁺ bierze udział m.in. w reakcjach utleniania oraz w tworzeniu tkanki łącznej. Ułożone równolegle łańcuchy protokolagenu są ze sobą połączone wiązaniami krzyżowymi, a rolę tę spełnia enzym oksydaza lizylowa zawierający miedź.

---

Źródła Cu²⁺ w diecie
Dobre źródła Cu²⁺ to: herbata rooibos i miodowa, grzyby shitake, awokado, fasola, groch, orzechy, soczewica, sezam, szpinak, rodzynki, śliwki, jarzębina, agrest, kasztany jadalne, wątróbka, nerki, ryby, kraby i krewetki.

---

Wpływ naczyń miedzianych na zawartość Cu²⁺
Gotowanie potraw w miedzianych naczyniach może podwyższać zawartość Cu²⁺ w gotowych daniach – niekiedy aż za bardzo.

---

Objawy niedoboru Cu²⁺
Typowe objawy niedoboru Cu²⁺ to m.in. niedokrwistość, podwyższony cholesterol, obrzęki oraz wypadanie włosów.

---

Grupy narażone na niedobór Cu²⁺
Cu²⁺ często brakuje osobom po 55. roku życia, chorym na nerki, pacjentom po oparzeniach i ciężkich urazach, a także alkoholikom i narkomanom.

---

Cu²⁺ a reumatoidalne zapalenie stawów
Do niedawna uważano, że Cu²⁺ może przyczyniać się do zapalenia stawów, ponieważ jej podwyższone stężenia obserwowano w stawach pacjentów z RZS. Obecnie uważa się, że wysoki poziom Cu²⁺ może świadczyć o mechanizmie obronnym organizmu.

---

Cu²⁺ w terapii zapalenia stawów
W badaniach wykazano, że Cu²⁺ w połączeniu z lekami przeciwzapalnymi zmniejsza nasilenie objawów zapalenia stawów.

---

Interakcje Cu²⁺ z rutą
Ruta z solami Cu²⁺ tworzy połączenia, neutralizując działanie jonów Cu²⁺ w tkankach.

---

Źródło:

1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK225407/
2. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960982221004279
3. https://www.healthline.com/health/copper-deficiency
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557456/
5. https://www.food-safety.com/articles/8276-efsa-sets-acceptable-daily-intake-for-copper-says-eu-population-is-not-at-risk
6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8818639/
7. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Copper-HealthProfessional/

Data publikacji: 01.10.2025