Mangan

Kilka podstawowych informacji

• Jest naturalnym antyoksydantem.
• Chroni komórki przed niszczącym działaniem utleniaczy. 
• Jest składnikiem wielu enzymów (karboksylaza pirogronianowej, polimeraza DNA i RNA, arginaza, kofaktor dla kinazy mewalonianowej). 
• Uczestniczy w syntezie DNA, wielocukrów (mukopolisacharydów), hormonów sterydowych i białek. 
• Niezbędny do syntezy mocznika. 
• Zwiększa tolerancję na obciążenie glukozą. 
• Potrzebny do rozwoju mięśni. 

---

Działanie terapeutyczne

Mangan pełni w organizmie człowieka kluczową rolę jako kofaktor enzymatyczny. Jest niezbędny do prawidłowego przebiegu licznych procesów metabolicznych.

Najważniejsze właściwości i działania:

• wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego,
• uczestniczy w metabolizmie węglowodanów, lipidów i białek,
• wpływa na prawidłowe tworzenie tkanki łącznej i kostnej,
• wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym (współtworzy enzym dysmutazę ponadtlenkową Mn-SOD),
• korzystnie wpływa na płodność i funkcjonowanie gruczołów płciowych,
• wspiera metabolizm glukozy i funkcje energetyczne organizmu,
• może redukować objawy zmęczenia i wspierać procesy poznawcze.

---

---

Niedobór manganu

Niedobór Mn powoduje zahamowanie wzrostu i rozwoju (dochodzi do skrócenia i pogrubienia nasad kości), zanik mięśni, nerwobóle, drgawki, drżenie, wypadanie włosów, plamicę paznokci, wypryski, niedokrwistość, zaburzenia w krzepnięciu krwi oraz podwyższenie cholesterolu, zmiany zwyrodnieniowe w kościach, tkance łącznej właściwej i mięśniowej. 

---

Dawkowanie

Za wystarczającą dawkę dzienną Mn przyjmuje się 2,5-5 mg. Różne rodzaje pożywienia zawierają różne ilości Mn, ale największymi jego magazynami są rośliny. Bogate w Mn są marony i orzechy (migdały, makadamia, pekan, pistacje), rokitnik, algi  dulse, żyworódka, rambutan i produkty z całego ziarna zbóż (2-14 mg/ kg), brązowy ryż, teff, ananas, czosnek niedźwiedzi, wątroba, mniejsze jego ilości zawierają ryby i owoce morza, fasola, groszek, buraki, cykoria, sezam, szpinak, krwawnik, goździki, bazylia, cząber, chaber bławatek, meringa, mak. Wyjątkowo bogata w Mn jest herbata – stąd pochodzi 10%. dziennego zapotrzebowania dla niektórych osób. Ogonki czereśni są bogatym źródłem Mn, przyspieszają metabolizm i spalania tłuszczu. 

Jedną z przyczyn braku (Mn) jest stosowanie glifosatu (Randap) firmy Monsanto.

---

Skutki uboczne stosowania

Nadmierne spożycie manganu (zwłaszcza w formie nieorganicznej) może prowadzić do:

• zaburzeń neurologicznych (manganizm – objawy podobne do choroby Parkinsona),
• uszkodzenia wątroby,
• zaburzeń pracy układu oddechowego (przy ekspozycji zawodowej na pyły manganu).

Źródło:

1. https://gemini.pl/poradnik/artykul/mangan-wlasciwosci-zrodla-skutki-nadmiaru-i-niedoboru/
2. https://medpak.com.pl/blog/mineraly/mangan-i-jego-funkcje-w-organizmie
3. https://www.cefarm24.pl/czytelnia/produkty/mangan-wlasciwosci-i-wplyw-na-zdrowie-rola-manganu-w-organizmie/
4. https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/mangan-rola-w-organizmie-nadmiar-i-niedobor-manganu/
5. https://bioalgi.pl/mangan/
6. https://www.apo-discounter.pl/blog/vademecum/mangan-wlasciwosci-dla-zdrowia/
7. https://sklep.mlynoliwski.pl/_blog/140-Mangan.html
8. https://aptekadlarodziny.pl/artykuly/mangan-i-jego-funkcje-w-organizmie
9. https://www.medipakiet.pl/blog/mangan-wlasciwosci-zastosowanie-i-suplementacja/
10. https://ktomalek.pl/blog/mangan-jakie-funkcje-pelni-w-naszym-organizmie/w-769

Data publikacji: 01.10.2025