Fluor

Fluor

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

Fluor jest pierwiastkiem śladowym o istotnym znaczeniu dla zdrowia jamy ustnej i struktury zębów.
Udowodnione działania fizjologiczne i profilaktyczne obejmują:

  • Wzmacnianie szkliwa zębów – tworzy fluoroapatyt, bardziej odporny na działanie kwasów.
  • Zapobieganie próchnicy – hamuje demineralizację i wspomaga remineralizację szkliwa.
  • Działanie bakteriostatyczne – hamuje aktywność bakterii próchnicotwórczych (m.in. Streptococcus mutans).
  • Wspieranie mineralizacji kości – w niewielkich ilościach wspomaga metabolizm tkanki kostnej.

Wpływ nadmiernego spożycia fluoru na zdrowie

Raport Agencji Ochrony Środowiska wskazuje, że długotrwałe spożycie fluoru może prowadzić do osłabienia kości, co zwiększa ryzyko złamań. Warto pamiętać, że nadmierne spożycie fluoru może negatywnie wpłynąć na zdrowie fizyczne i psychiczne, a nadmiar tego pierwiastka u dzieci, na przykład poprzez pasty do zębów z fluorem, może prowadzić do fluorozy, czyli zatrucia.


Obrazek przedstawia napis fluor
Poznaj działania terapeutyczne fluoru

Charakterystyka fluorozy zębów

Fluoroza zębów objawia się zmianami w szkliwie, które mogą mieć różny stopień zaawansowania. Zmiany te mogą przybierać formę pojedynczych lub zlewających się pasm, plam w odcieniach opalizującego białego lub brunatnego, zagłębień, a nawet ubytków szkliwa, co w ciężkich przypadkach może zmienić kształt zęba. Zawartość fluoru w diecie, pochodząca z roślin pastewnych i zbóż, nie jest wystarczająca do wywołania chronicznej fluorozy, nawet jeśli rośliny te rosną na glebach z wysoką zawartością fluoru. Większość roślin nie ma zdolności do absorbowania dużych ilości fluoru z gleby, choć wyjątkiem są niektóre gatunki, takie jak herbata. Rośliny uprawiane na glebach wolnych od fluoru zawierają średnio 5,3 ppm tego pierwiastka.


Zawartość fluoru w żywności i wodzie pitnej w Polsce

W Polsce zawartość fluoru w żywności, zwłaszcza w warzywach, waha się od 3,36 do 5,37 mg/kg suchej masy. Wysokie spożycie ziemniaków, które są bogate w fluor, może stanowić zagrożenie zdrowotne. Stężenie fluoru w kościach wzrasta proporcjonalnie do ilości przyjmowanego pierwiastka oraz wieku. Główny Inspektorat Sanitarny informuje, że średnia zawartość fluoru w wodzie pitnej wynosi około 0,2–0,5 mg/l, choć w niektórych regionach, np. w okolicach Gdańska i Kielc, poziom ten jest przekroczony nawet trzykrotnie.


Rozmieszczenie i wydalanie fluoru w organizmie człowieka

W normalnych warunkach zawartość fluoru w kościach rzadko przekracza 1200 ppm, a w zębach mieści się w przedziale 100–537 ppm. W narządach miękkich, takich jak nerki, serce i mięśnie, fluor gromadzi się w największej ilości. Organizm ludzki wydala fluor głównie przez mocz, zarówno ten przyjęty z pożywieniem i wodą, jak i ten zgromadzony w kościach.


Zawartość fluoru w wybranych produktach spożywczych

Zawartość fluoru w surowych ziemniakach, nieobranych, wynosi od 1 do 3,5 ppm, przy czym około 75% fluoru znajduje się tuż pod skórką i może być usunięte podczas obierania. Ryby morskie zawierają od 5 do 10 ppm fluoru, a herbata, znana z wysokiej zawartości tego pierwiastka, osiąga około 100 ppm. Jedna szklanka herbaty dostarcza dodatkowo 0,1-0,2 mg fluoru do diety, chociaż dwie trzecie pozostaje w fusach.


Fluoroza kostna jako skutek długotrwałej ekspozycji na fluor

Fluor odkłada się w kościach, prowadzi do zmian zwyrodnieniowych znanych jako fluoroza kostna. Od lat 30. XX wieku fluor zaczął być promowany jako środek zapobiegający próchnicy. Pierwsze fluorowanie wody miało miejsce w 1945 roku w Grand Rapids, Michigan, a w Europie w 1952 roku. W Polsce fluorowanie wody rozpoczęto we Wrocławiu w 1967 roku, a następnie w innych miastach.



Bezpieczna dawka fluoru a zmieniające się warunki środowiskowe

Optymalny poziom fluoru, bezpieczny dla organizmu, jest trudny do określenia. Informacje na temat fluoru w literaturze medycznej często pochodzą sprzed wielu lat, a w tym czasie warunki środowiskowe uległy zmianom. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że roczna emisja fluoru do atmosfery wynosi ponad 150 tysięcy ton, głównie z zakładów przemysłowych, takich jak huty aluminium, fabryki nawozów, huty żelaza i elektrownie węglowe.


Badania nad wpływem fluoru na zdrowie człowieka

Program Manhattan, realizowany przez Armię USA, dostarczył najbardziej szczegółowych informacji na temat wpływu fluoru na zdrowie, zwłaszcza na centralny układ nerwowy. Chociaż fluor początkowo zdobył popularność jako środek redukujący próchnicę, wiele krajów, takich jak Szwecja, Dania, Niemcy, Holandia, Francja, Austria, Norwegia i Belgia, zrezygnowało z fluorowania wody. W Polsce badania wykazały, że fluor emitowany przez zakłady przemysłowe prowadził do wzrostu zachorowalności na nowotwory i innych schorzeń.


Fluor wywiera negatywny wpływ na organizm człowieka na wiele różnych sposobów:

  1. Może zakłócać pracę układu odpornościowego, co prowadzi do autoagresji, czyli atakowania własnych tkanek przez organizm.
  2. Hamuje produkcję przeciwciał, osłabiając tym samym naturalną zdolność organizmu do walki z infekcjami.
  3. Fluor obniża aktywność tarczycy, co może prowadzić do problemów z metabolizmem oraz innymi funkcjami hormonalnymi.
  4. Jest również antagonistą magnezu, co zakłóca działanie około 300 enzymów w organizmie, wpływając na różne procesy biochemiczne.
  5. Fluor przyczynia się do przyspieszenia procesów starzenia się organizmu, wpływając negatywnie na kondycję skóry, kości oraz innych tkanek.
  6. Jest szczególnie szkodliwy dla dzieci, które są bardziej narażone na jego negatywne skutki zdrowotne.
  7. Działa destrukcyjnie na syntezę kolagenu, co prowadzi do jego rozpadu w kościach, mięśniach, płucach, nerkach i ścięgnach.
  8. Obniża rezerwy energii w organizmie, co przekłada się na zmniejszenie zdolności krwinek białych do fagocytozy – procesu kluczowego w obronie przed patogenami.
  9. Fluor może powodować większe uszkodzenia w organizmie, szczególnie przez układ oddechowy, zwiększając ryzyko infekcji i innych problemów zdrowotnych.
  10. Promuje rozwój raka kości, co jest szczególnie niebezpieczne w długoterminowej ekspozycji na ten pierwiastek.

Pomimo powszechnych przekonań, fluorki nie mają znaczącego wpływu na redukcję próchnicy zębów.


Źródło:

  1. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.2903/j.efsa.2011.2259
  2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6315945/
  3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7235873/
  4. https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/sulfur-topical-route/description/drg-20066155
  5. https://www.healthline.com/nutrition/colloidal-silver
  6. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11292664/
  7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25901581/
  8. https://www.cdc.gov/niosh/docs/2021-112/default.html
  9. https://www.microco.info/minerals/silicon/
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 01.10.2025