Arsen

Arsen jako toksyna środowiskowa wykrywana w wodzie pitnej

może prowadzić do rozwoju licznych nowotworów

Arsen jest toksyną środowiskową wykrywaną w wodzie pitnej.

Badania na zwierzętach w USA wykazały, że arsen:

wpływa na produkcję glukozy w organizmie,

zaburza sekrecję insuliny,

może powodować zespół insulinooporności,

---

Mechanizmy biologicznego i molekularnego działania arsenu

• Mechanizm działania arsenu jako kancerogenu u ludzi jest złożony i nie w pełni poznany.
• Udokumentowane mechanizmy obejmują:
  • zaburzenie równowagi metali w organizmie,
  • oddziaływanie na grupy sulfhydrylowe (SH),
  • zakłócanie procesu metylacji DNA,
  • indukcję stresu oksydacyjnego,
  • wpływ na proliferację komórek.

---

Nieorganiczne formy arsenu i ich znaczenie zdrowotne

• raka skóry.
• Nieorganiczne formy arsenu występujące w wodach gruntowych są uznawane za kancerogenne.
• Związki te mogą prowadzić do rozwoju:
• raka płuc

---

Normy stężenia arsenu w wodzie pitnej

Światowa Organizacja Zdrowia ustaliła dopuszczalne stężenie arsenu w wodzie pitnej na poziomie 10 µg/l.

---

Arsen w wodzie pitnej a ryzyko raka pęcherza

• Badania epidemiologiczne prowadzone w:
  • Argentynie,
  • Chile,
  • USA,
  • Tajwanie
• wykazały związek pomiędzy:
  • obecnością arsenu w wodzie pitnej,
  • a zwiększonym ryzykiem raka pęcherza.
• Ryzyko to wzrastało przy stężeniach przekraczających 0,2 µg/l

---

Spożycie płynów a częstość występowania raka pęcherza – badania kohortowe

• Prospektywne badania kohortowe wykazały, że:
  • zwiększone spożycie płynów może obniżać ryzyko wystąpienia raka pęcherza.
• Osoby spożywające:
  • więcej niż 2531 ml płynów dziennie
• miały:
  • około dwukrotnie mniejsze ryzyko rozwoju raka pęcherza
• w porównaniu z osobami spożywającymi:
  • mniej niż 1290 ml płynów dziennie.

---

Spożycie płynów a rak pęcherza – badanie w grupie pielęgniarek

• Badanie przeprowadzono na grupie 427 pielęgniarek.
• Wykazano, że:
  • wysokie spożycie płynów zmniejsza ryzyko raka pęcherza u palaczy o 38%,
  • zmniejsza ryzyko rozwoju inwazyjnej postaci tego nowotworu.

---

Znaczenie rodzaju spożywanych napojów

• Rola spożycia płynów w prewencji raka pęcherza jest złożona.
• Efekt zależy od rodzaju napoju.
• Korzystny wpływ wykazano dla:
  • wody,
  • herbaty,
  • wina,
  • mleka.
• Dane dotyczące kawy są niejednoznaczne.

---

---

Substancje bioaktywne w napojach – potencjalne mechanizmy

• Korzystne działanie napojów może wynikać z obecności polifenoli.
• Potencjalne niekorzystne działanie może być związane z obecnością akryloamidu.

---

Dieta śródziemnomorska jako czynnik ochronny

• Badania belgijskie wykazały pozytywny wpływ diety śródziemnomorskiej.
• Szczególną rolę przypisano oliwie z oliwek w zmniejszaniu ryzyka raka pęcherza.

---

Zielona herbata jako czynnik ochronny

• Zielona herbata jest jednym z najczęściej spożywanych napojów na świecie.
• Jest bogata w polifenole o silnym działaniu ochronnym.

---

Katechiny zielonej herbaty i ich działanie przeciwnowotworowe

• Do katechin zaliczono:
  • epikatechinę,
  • galusan epikatechiny,
  • epigallokatechinę,
  • galusan epigallokatechiny.
• Badania na:
  • modelach zwierzęcych,
  • ludzkich komórkach raka pęcherza
• wykazały, że:
  • galusan epigallokatechiny i inne polifenole hamują wzrost nowotworów,
  • wykazują działanie proapoptotyczne,
  • aktywują kaskadę kaspaz.

---

Inne związki polifenolowe o działaniu przeciwnowotworowym

1. Ekstrakt z granatu

• Hamuje proliferację komórek rakowych.
• Działa poprzez aktywację kaskady kaspaz.

2. Kurkumina

• Jest polifenolem obecnym w przyprawach.
• Indukuje ekspresję enzymu oksygenazy-1 hemu.
• Wpływa na zmniejszenie ryzyka raka pęcherza.

3. Resweratrol

• Występuje w czerwonych winogronach.
• Wykazuje działanie przeciwnowotworowe.
• Wysokie dawki indukują apoptozę ludzkich komórek raka pęcherza moczowego.

---

Witaminy antyoksydacyjne a rak pęcherza

• Witaminy A, C i E:
  • wykazują działanie antyoksydacyjne,
  • chronią DNA przed uszkodzeniami oksydacyjnymi,
  • neutralizują wolne rodniki,
  • mogą zmniejszać ryzyko rozwoju raka pęcherza moczowego.

---

Źródło:

1. https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/080226-0
2. https://cdn.who.int/media/docs/default-source/wash-documents/wash-chemicals/who-guidelines-for-drinking-water-quality-background-document-nickel-2021_public-review-version-.pdf
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK604211/
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK592340/
5. https://www.nutraingredients.com/Article/2008/02/28/vanadium-deemed-unsafe-in-europe/
6. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.2903/j.efsa.2009.1383
7. https://www.supplysidesj.com/supplement-regulations/fda-warning-letters-target-colloidal-silver-supplement-products
8. https://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp58-c2.pdf
9. https://www.nccih.nih.gov/health/colloidal-silver-what-you-need-to-know
10. https://publications.iarc.who.int/_publications/media/download/1750/df34f1cdde63af9a3764587d108f39b8c574dc33.pdf

Data publikacji: 01.10.2025