Aluminium 

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

Związki glinu wykorzystywane są w medycynie i kosmetyce ze względu na swoje działania ściągające, osłaniające i zobojętniające.
Najczęściej odnotowywane właściwości:

• działanie przeciwpotne (sole glinu blokują ujścia gruczołów potowych, np. w antyperspirantach);
• działanie przeciwzapalne i ściągające (np. w leczeniu otarć, ukąszeń, drobnych ran, wyprysków);
• działanie zobojętniające kwas żołądkowy (wodorotlenek glinu stosowany jako lek zobojętniający w nadkwasocie, refluksie, wrzodach żołądka);
• działanie adsorbujące toksyny i gazy w przewodzie pokarmowym (w połączeniu z innymi związkami, np. z magnezem).

---

Efektywne porcje (dawkowanie)

Dawkowanie zależy od rodzaju związku glinu oraz formy farmaceutycznej:

• Wodorotlenek glinu (Al(OH)₃) – 500–1500 mg na dawkę, do 3–4 razy dziennie (stosowany w lekach zobojętniających kwas żołądkowy).
• Siarczan glinu (Al₂(SO₄)₃) – stosowany zewnętrznie, w roztworach 1–5% do przemywań lub kąpieli.
• Chlorek glinu (AlCl₃) – w antyperspirantach: 10–20% roztwory stosowane miejscowo, nie częściej niż 1 raz dziennie.

W przypadku stosowania farmakologicznego należy kierować się wskazaniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) lub ulotce producenta.

---

---

Aluminium i jego związki są powszechnie obecne w żywności oraz produktach codziennego użytku:

• E 541 fosforan aluminiowo-sodowy: emulgator stosowany w pieczywie, ciastach oraz gumach do żucia.
• E 554 krzemian aluminiowo-wapniowy: substancja przeciwzbrylająca używana w soli, cukrze i gumach do żucia.
• E 173 aluminium: srebrny barwnik wykorzystywany do dekoracji cukierków i wypieków.
• E 559 krzemian aluminiowy (kaolin): substancja uznana za bezpieczną.
• Aluminium: znajduje zastosowanie w produkcji serów topionych oraz w niektórych metodach konserwacji, takich jak suszone kiełbasy i warzywa w occie.
• Biała mąka: zawdzięcza swój kolor procesowi wybielania z użyciem związków aluminium i potasu.
• Warzywa uprawiane na kwaśnej glebie: mogą pobierać glin zamiast krzemu.
• Proszek do pieczenia: często zawiera aluminium, zaleca się jego zamianę na proszek z kamienia winnego.
• Aluminium: obecne w dezodorantach, antyperspirantach, balsamach do opalania, szamponach, pastach do zębów oraz innych produktach do pielęgnacji ciała.
• Wodorotlenek glinu: znajduje się w niektórych lekach na zgagę i nadkwasotę, a także w środkach przeciwbólowych i przeciwbiegunkowych.
• Wkładki aluminiowe: mogą być stosowane w butach.

Wskazówki zdrowotne: Unikaj grillowania na folii aluminiowej, zawijania kanapek w folię oraz picia herbaty z cytryną i soków w kartonach.

---

Skutki uboczne stosowania

• Przy długotrwałym stosowaniu doustnym dużych dawek (np. w chorobach żołądka) może dojść do zaparć oraz zaburzeń wchłaniania fosforanów.
• U osób z niewydolnością nerek może dojść do kumulacji glinu w organizmie, prowadzącej do toksycznych objawów neurologicznych.
• Miejscowo (np. w antyperspirantach) może powodować podrażnienia skóry lub pieczenie.
• Nie zaleca się stosowania w czasie ciąży i karmienia piersią bez konsultacji lekarskiej.

---

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

• Zgodnie z opinią Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 2008 r., Tolerowane Tygodniowe Pobranie (TWI) glinu wynosi 1 mg/kg masy ciała.
• Produkty farmaceutyczne zawierające glin podlegają ocenie i rejestracji w URPLWMiPB.
• Związki glinu są uznawane za bezpieczne w użyciu, gdy stosowane zgodnie z zaleceniami.
• W Unii Europejskiej obowiązują ograniczenia zawartości glinu w kosmetykach (Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009).

Źródło:

1. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.2903/j.efsa.2011.2259
2. https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5086
3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4938278/
4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6242837/
5. https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/sulfur-topical-route/description/drg-20066155
6. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S000291652306210X
7. https://www.bfr.bund.de/cm/349/proposed-maximum-levels-for-the-addition-of-silicon-to-foods-including-food-supplements.pdf
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23306944/
9. https://www.microco.info/minerals/silicon/
10. https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.2903/j.efsa.2004.60

Data publikacji: 01.10.2025