Oczar wirginijski / Hamamelis virginiana / English: Witch Hazel
- Potoczna: oczar, wrotycznik drzewiasty (rzadziej: witch-hazel)
- Łacińska nazwa: Hamamelis virginiana L. — gatunek rośliny z rodziny Hamamelidaceae
Numer CAS:
84696-19-5 (dla ekstraktu liści/kory Hamamelis virginiana)
(Uwaga: poszczególne składniki aktywne, np. tanina hamamelitannina, mają własne numery CAS — np. 469-32-9.
Składniki aktywne:
- Taniny katechinowe i galotaniny — w tym m.in. hamamelitannina (galotanina charakterystyczna dla Hamamelis)
- Garbniki ogółem (taniny katechinowe, proantocyjanidyny)
- Flawonoidy (np. katechiny, flawonoidy glikozydowe)
- Kwas galusowy i inne związki fenolowe
- Olejek eteryczny (w bardzo małej ilości, przede wszystkim w destylatach)
Działanie terapeutyczne / Na co pomaga:
- Działanie ściągające (astringentne) — dzięki zawartości tanin; wspomaga redukcję przepuszczalności naczyń i łagodzenie przekrwienia.
- Działanie przeciwzapalne — stosowany w stanach zapalnych skóry, drobnych uszkodzeniach naskórka.
- Wspomaganie gojenia i łagodzenie objawów hemoroidów (swędzenie, pieczenie) — w monografii European Medicines Agency („Community Herbal Monograph”) dla kory lub liści Hamamelis virginiana wskazano tradycyjne zastosowanie przy objawach hemoroidów.
- Wsparcie w pielęgnacji skóry — m.in. jako składnik toników, preparatów po goleniu, łagodzenie podrażnień skóry i świądu.
- Potencjalne działanie antyoksydacyjne — obecność związków fenolowych sugeruje aktywność usuwającą wolne rodniki.

Efektywne porcje (dawkowanie):
- W przypadku tradycyjnego zioła: dla kory lub liści Hamamelis virginiana, zgodnie z monografią HMPC: tradycyjne zastosowanie jako środek łagodzący drobne stany zapalne skóry i objawy hemoroidów, zazwyczaj w formie naparu lub roztworu; jednak konkretne dawki w gramach nie zawsze są formalnie określone.
- W kosmetyce: typowo stosuje się ekstrakt liści/kory w stężeniu kilku procent (np. 2–5 %) w gotowych preparatach do użytku zewnętrznego.
- W przypadku suplementów lub preparatów ziołowych: zaleca się stosowanie zgodnie z informacjami producenta i ulotką, przy czym należy zwrócić uwagę, że w UE Hamamelis nie zawsze ma status leczniczy — może być stosowany jako tradycyjny środek ziołowy, co oznacza, że nie wszystkie dawki są zweryfikowane klinicznie.
Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie):
Krótka informacja czym jest:
Hamamelis virginiana to gatunek niewielkiego drzewa lub krzewu liściastego, pochodzący ze wschodniej części Ameryki Północnej. Ekstrakt z jego liści lub kory (lub destylat „wody z oczaru”) stosowany jest jako surowiec leczniczy / kosmetyczny.
Jak powstała / skąd pochodzi:
Roślina ta była używana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej (m.in. plemiona Cherokee, Irokezi) w formie naparów lub okładów przy stanach zapalnych skóry, obrzękach, krwawieniach. W tradycji europejskiej znalazła zastosowanie zwłaszcza jako środek łagodzący zmiany żylne i hemoroidy, a także w dermatologii. Monografia EMA potwierdza tradycyjne zastosowanie kory H. virginiana w objawach hemoroidów.
Inne istotne informacje:
- Forma podania: najczęściej ekstrakt z liści lub kory, roztwory wodno-alkoholowe, toniki do skóry, produkty do kąpieli i okładów. W kosmetyce stosuje się jako składnik toników, kremów, żeli.
- Pochodzenie naturalne — surowiec roślinny; nie jest to syntetyczny związek farmaceutyczny sam w sobie (choć w badaniach analizowane są poszczególne składniki, np. hamamelitannina).
- Status prawny: W Unii Europejskiej użycie H. virginiana jako tradycyjnego produktu leczniczego wymaga spełnienia wymogów określonych przez HMPC i narodowe instytucje (np. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w Polsce). W kosmetyce surowiec jest powszechnie dopuszczony jako składnik kosmetyków (INCI: “Hamamelis virginiana leaf extract” / “Hamamelis virginiana bark/leaf extract”).
- Ograniczenia: choć tradycyjnie używana, liczba badań klinicznych jest ograniczona. Preparaty wewnętrzne (dou-stne) są mniej udokumentowane niż zewnętrzne. W przypadku produktów leczniczych należy zawsze odnieść się do decyzji rejestracyjnych i ChPL.
Skutki uboczne stosowania i uwagi dotyczące bezpieczeństwa:
- Stosowanie zewnętrzne: preparaty zawierające oczar mogą powodować podrażnienie skóry lub reakcje alergiczne — szczególnie u osób wrażliwych.
- Stosowanie doustne: brak wystarczających danych dużych badań kontrolowanych; potencjalne przeciwwskazania lub interakcje nie są dobrze udokumentowane — zalecana ostrożność i konsultacja z lekarzem lub farmaceutą.
- Nie należy utożsamiać tradycyjnego użycia z udowodnioną skutecznością leczniczą – w świetle prawa farmaceutycznego (Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne) preparat leczniczy wymaga rejestracji, dokumentacji ChPL, spełnienia wymogów instytucji takich jak EMA lub URPL.
- Przy hemoroidach czy innych stanach wymagających opieki medycznej – stosowanie oczaru nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
- W przypadku dzieci, kobiet w ciąży lub karmiących — należy zachować szczególną ostrożność i stosować tylko po konsultacji ze specjalistą.
Źródło:
- https://www.healthline.com/nutrition/witch-hazel-benefits-uses
- https://chestnutherbs.com/witch-hazel-bloomoogling-unusual-male-parts-explosive-seeds-and-medicinal-uses/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12250947/
- https://www.ema.europa.eu/en/documents/mrl-report/hamamelis-virginiana-summary-report-1-committee-veterinary-medicinal-products_en.pdf
- https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-227/witch-hazel
- https://www.planetayurveda.com/witch-hazrl/
- https://www.hamamelis.ch/documents/hamamelis_brochure_e.pdf
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9408886/
- https://www.letimestill.com/blog/witch-hazel-princess-of-winter

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 01.10.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.