Oczar wirginijski

Oczar wirginijski

Oczar wirginijski / Hamamelis virginiana / English: Witch Hazel

  • Potoczna: oczar, wrotycznik drzewiasty (rzadziej: witch-hazel)
  • Łacińska nazwa: Hamamelis virginiana L. — gatunek rośliny z rodziny Hamamelidaceae

Numer CAS:

84696-19-5 (dla ekstraktu liści/kory Hamamelis virginiana)
(Uwaga: poszczególne składniki aktywne, np. tanina hamamelitannina, mają własne numery CAS — np. 469-32-9.

Składniki aktywne:

  • Taniny katechinowe i galotaniny — w tym m.in. hamamelitannina (galotanina charakterystyczna dla Hamamelis)
  • Garbniki ogółem (taniny katechinowe, proantocyjanidyny)
  • Flawonoidy (np. katechiny, flawonoidy glikozydowe)
  • Kwas galusowy i inne związki fenolowe
  • Olejek eteryczny (w bardzo małej ilości, przede wszystkim w destylatach)

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga:

  • Działanie ściągające (astringentne) — dzięki zawartości tanin; wspomaga redukcję przepuszczalności naczyń i łagodzenie przekrwienia.
  • Działanie przeciwzapalne — stosowany w stanach zapalnych skóry, drobnych uszkodzeniach naskórka.
  • Wspomaganie gojenia i łagodzenie objawów hemoroidów (swędzenie, pieczenie) — w monografii European Medicines Agency („Community Herbal Monograph”) dla kory lub liści Hamamelis virginiana wskazano tradycyjne zastosowanie przy objawach hemoroidów.
  • Wsparcie w pielęgnacji skóry — m.in. jako składnik toników, preparatów po goleniu, łagodzenie podrażnień skóry i świądu.
  • Potencjalne działanie antyoksydacyjne — obecność związków fenolowych sugeruje aktywność usuwającą wolne rodniki.

Obrazek przedstawia Oczar wirginijski
Problemy ze skórą? – Oczar wirginijski rozwiązaniem

Efektywne porcje (dawkowanie):

  • W przypadku tradycyjnego zioła: dla kory lub liści Hamamelis virginiana, zgodnie z monografią HMPC: tradycyjne zastosowanie jako środek łagodzący drobne stany zapalne skóry i objawy hemoroidów, zazwyczaj w formie naparu lub roztworu; jednak konkretne dawki w gramach nie zawsze są formalnie określone.
  • W kosmetyce: typowo stosuje się ekstrakt liści/kory w stężeniu kilku procent (np. 2–5 %) w gotowych preparatach do użytku zewnętrznego.
  • W przypadku suplementów lub preparatów ziołowych: zaleca się stosowanie zgodnie z informacjami producenta i ulotką, przy czym należy zwrócić uwagę, że w UE Hamamelis nie zawsze ma status leczniczy — może być stosowany jako tradycyjny środek ziołowy, co oznacza, że nie wszystkie dawki są zweryfikowane klinicznie.

Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie):

Krótka informacja czym jest:

Hamamelis virginiana to gatunek niewielkiego drzewa lub krzewu liściastego, pochodzący ze wschodniej części Ameryki Północnej. Ekstrakt z jego liści lub kory (lub destylat „wody z oczaru”) stosowany jest jako surowiec leczniczy / kosmetyczny.

Jak powstała / skąd pochodzi:

Roślina ta była używana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej (m.in. plemiona Cherokee, Irokezi) w formie naparów lub okładów przy stanach zapalnych skóry, obrzękach, krwawieniach. W tradycji europejskiej znalazła zastosowanie zwłaszcza jako środek łagodzący zmiany żylne i hemoroidy, a także w dermatologii. Monografia EMA potwierdza tradycyjne zastosowanie kory H. virginiana w objawach hemoroidów.

Inne istotne informacje:

  • Forma podania: najczęściej ekstrakt z liści lub kory, roztwory wodno-alkoholowe, toniki do skóry, produkty do kąpieli i okładów. W kosmetyce stosuje się jako składnik toników, kremów, żeli.
  • Pochodzenie naturalne — surowiec roślinny; nie jest to syntetyczny związek farmaceutyczny sam w sobie (choć w badaniach analizowane są poszczególne składniki, np. hamamelitannina).
  • Status prawny: W Unii Europejskiej użycie H. virginiana jako tradycyjnego produktu leczniczego wymaga spełnienia wymogów określonych przez HMPC i narodowe instytucje (np. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w Polsce). W kosmetyce surowiec jest powszechnie dopuszczony jako składnik kosmetyków (INCI: “Hamamelis virginiana leaf extract” / “Hamamelis virginiana bark/leaf extract”).
  • Ograniczenia: choć tradycyjnie używana, liczba badań klinicznych jest ograniczona. Preparaty wewnętrzne (dou-stne) są mniej udokumentowane niż zewnętrzne. W przypadku produktów leczniczych należy zawsze odnieść się do decyzji rejestracyjnych i ChPL.

Skutki uboczne stosowania i uwagi dotyczące bezpieczeństwa:

  • Stosowanie zewnętrzne: preparaty zawierające oczar mogą powodować podrażnienie skóry lub reakcje alergiczne — szczególnie u osób wrażliwych.
  • Stosowanie doustne: brak wystarczających danych dużych badań kontrolowanych; potencjalne przeciwwskazania lub interakcje nie są dobrze udokumentowane — zalecana ostrożność i konsultacja z lekarzem lub farmaceutą.
  • Nie należy utożsamiać tradycyjnego użycia z udowodnioną skutecznością leczniczą – w świetle prawa farmaceutycznego (Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne) preparat leczniczy wymaga rejestracji, dokumentacji ChPL, spełnienia wymogów instytucji takich jak EMA lub URPL.
  • Przy hemoroidach czy innych stanach wymagających opieki medycznej – stosowanie oczaru nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
  • W przypadku dzieci, kobiet w ciąży lub karmiących — należy zachować szczególną ostrożność i stosować tylko po konsultacji ze specjalistą.

Źródło:​

  1. https://www.healthline.com/nutrition/witch-hazel-benefits-uses
  2. https://chestnutherbs.com/witch-hazel-bloomoogling-unusual-male-parts-explosive-seeds-and-medicinal-uses/
  3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12250947/
  4. https://www.ema.europa.eu/en/documents/mrl-report/hamamelis-virginiana-summary-report-1-committee-veterinary-medicinal-products_en.pdf
  5. https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-227/witch-hazel
  6. https://www.planetayurveda.com/witch-hazrl/
  7. https://www.hamamelis.ch/documents/hamamelis_brochure_e.pdf
  8. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9408886/
  9. https://www.letimestill.com/blog/witch-hazel-princess-of-winter
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 01.10.2025