Modafinil to lek stosowany głównie w leczeniu nadmiernej senności, związanej z narkolepsją, zaburzeniami rytmu snu oraz zespołem obturacyjnego bezdechu sennego. Dzięki swoim właściwościom poprawiającym koncentrację i czujność, modafinil bywa używany poza wskazaniami medycznymi jako środek nootropowy. Stosowany jest w sytuacjach wymagających długotrwałego skupienia, np. podczas intensywnej pracy lub nauki.
Chociaż jego dokładny mechanizm działania nie jest w pełni zrozumiały, wiadomo, że wpływa na wiele systemów neuroprzekaźników, takich jak dopamina, noradrenalina, serotonina, glutaminian oraz GABA. Modafinil zwiększa czujność i zmniejsza senność, jednocześnie unikając niektórych negatywnych skutków ubocznych typowych dla innych stymulantów, np. amfetamin.
W wielu krajach modafinil jest dostępny wyłącznie na receptę i jego stosowanie powinno odbywać się pod nadzorem lekarza.
Działanie terapeutyczne:
Modafinil wykazuje działanie:
- pobudzające ośrodkowy układ nerwowy
- promujące czuwanie (eugregorant)
- poprawiające koncentrację i czujność
- zwiększające zdolności poznawcze (w kontekście pozamedycznym)
- przeciwdziałające nadmiernej senności w przebiegu:
- narkolepsji
- zespołu bezdechu sennego (OSA)
- zespołu opóźnionej zmiany w pracy (SWSD)
Modafinil nie działa jak klasyczne psychostymulanty (np. amfetamina), ponieważ jego wpływ na uwalnianie dopaminy i noradrenaliny jest słabszy i bardziej wybiórczy.
Efektywne porcje (dawkowanie):
- Dorośli: zazwyczaj 100–200 mg raz dziennie, rano
- W przypadku zespołu opóźnionej zmiany w pracy: 200 mg na 1 godzinę przed rozpoczęciem pracy nocnej
- Maksymalna dawka dobowa: 400 mg (w wyjątkowych przypadkach i tylko pod nadzorem lekarza)
Uwaga:
Modafinil jest dostępny wyłącznie na receptę i powinien być stosowany wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie istnieją oficjalne wytyczne dopuszczające jego użycie w celach nootropowych lub wspomagających naukę.
Opis substancji
Skąd pochodzi:
Modafinil został opracowany we Francji w latach 70. XX w. przez firmę Lafon Laboratories (później przejętą przez Cephalon). Pierwotnie był rozwijany jako alternatywa dla amfetaminy w leczeniu narkolepsji. Zatwierdzony do użytku medycznego w USA przez FDA w 1998 r.
Skutki uboczne stosowania:
Najczęściej raportowane działania niepożądane:
- bóle głowy
- nudności
- nerwowość
- zawroty głowy
- bezsenność
Rzadziej:
- reakcje skórne (w tym zespół Stevens-Johnsona)
- nadciśnienie
- objawy psychotyczne (przy przedawkowaniu lub długotrwałym stosowaniu)
Uwagi dotyczące bezpieczeństwa:
- Nie zalecany dla osób z chorobami serca, nadciśnieniem lub historią zaburzeń psychicznych
- Może wchodzić w interakcje z hormonalną antykoncepcją (osłabia jej skuteczność)
- Długotrwałe stosowanie bez wskazań medycznych jest niezalecane i potencjalnie szkodliwe
- Nie jest przeznaczony dla dzieci ani młodzieży poniżej 18 roku życia
Źródło:
- Rejestr Produktów Leczniczych URPL (Polska):
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public - Urzędowy wykaz produktów leczniczych — informacja ogólna (Polska):
https://www.gov.pl/web/urpl/rejestr-produktow-leczniczych3 - Europejska Agencja Leków (EMA):
https://www.ema.europa.eu/en/news/european-medicines-agency-recommends-restricting-use-modafinil - FDA (Stan Zjednoczony) — oficjalna ulotka leku:
https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/020717s020s013s018lbl.pdf - PubChem — opis chemiczny i właściwości substancji:
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Modafinil - MedlinePlus — przystępne, rzetelne informacje o działaniu i bezpieczeństwie:
https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a602016.html - Cleveland Clinic — zasady stosowania, efekty uboczne:
https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/17998-modafinil-tablets
- https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public
- https://www.gov.pl/web/urpl/rejestr-produktow-leczniczych3
- https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2007/020717s020s013s018lbl.pdf
- https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Modafinil
- https://www.ema.europa.eu/en/news/european-medicines-agency-recommends-restricting-use-modafinil
- https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/17998-modafinil-tablets
- https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a602016.html
- https://archiwum.urpl.gov.pl/pl/produkty-lecznicze/zalecenia-dla-podmiot%C3%B3w-odpowiedzialnych
- https://www.gov.pl/web/urpl/urzedowy-wykaz-produktow-leczniczych
- https://mgr.farm/aktualnosci/raport-nik-urpl-nielegalnie-przyznawal-lekom-status-otc/
- https://www.mypbcteam.com/treatments/modafinil
- https://mayoclinic.elsevierpure.com/en/publications/a-placebo-controlled-evaluation-of-adjunctive-modafinil-in-the-tr
- https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2004/20717se1-008_provigil_lbl.pdf
Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 29.08.2025
Data aktualizacji: 29.08.2025
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.