Likopen 

Likopen 

Lycopenum

  • Polska: Likopen
  • Łacińska: Lycopenum
  • Angielska: Lycopene
  • Potoczna: barwnik pomidorowy, E160d

Numer CAS

502-65-8

Składniki aktywne

  • Likopen – karotenoid (acykliczny węglowodór z grupy tetraterpenów)
  • Związki karotenoidowe o właściwościach antyoksydacyjnych

Obrazek przedstawia tablice, na której jest napisane lycopene a wokół niej porozrzucane są czerwone owoce i warzywa
pomoc przy ochronie skóry przed promieniami UV

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

  • Silny antyoksydant – neutralizuje wolne rodniki
  • Wspiera zdrowie układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego, korzystny wpływ na profil lipidowy)
  • Może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów (szczególnie prostaty – badania obserwacyjne i kliniczne, choć wyniki są niejednoznaczne)
  • Ochrona skóry przed promieniowaniem UV (fotoprotekcja)
  • Wspomaga zdrowie oczu poprzez działanie przeciwutleniające

Efektywne porcje (dawkowanie)

  • Brak oficjalnych norm RDA (Recommended Dietary Allowance) dla likopenu.
  • Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił akceptowalne dzienne pobranie (ADI) dla syntetycznego likopenu: 0,5 mg/kg masy ciała/dzień.
  • W badaniach klinicznych stosowano zwykle 6–15 mg/dzień w postaci suplementów lub koncentratów pomidorowych.
  • Porcja z diety: jedno szklanka soku pomidorowego (250 ml) może dostarczać ok. 10–15 mg likopenu.

Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie)

Krótka informacja:
Likopen to naturalny czerwony barwnik roślinny z grupy karotenoidów, rozpuszczalny w tłuszczach. Występuje w pomidorach, arbuzach, różowym grejpfrucie, guawie i owocach dzikiej róży. Jest też stosowany jako dodatek do żywności (E160d).

Jak powstała / skąd pochodzi:
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa Solanum lycopersicum (pomidor). Likopen był badany już w XIX w. jako barwnik roślinny. Obecnie jest intensywnie analizowany w kontekście profilaktyki chorób serca i nowotworów.

Inne istotne informacje:

  • Występuje naturalnie oraz w formie syntetycznej.
  • Powszechnie dostępny w suplementach diety (kapsułki, ekstrakty pomidorowe).
  • Status prawny: dopuszczony w UE jako barwnik spożywczy E160d.
  • Najlepiej przyswajany w obecności tłuszczów (np. oliwa, awokado).

Obrazek przedstawia tablice, na której jest napisane lycopene a wokół niej porozrzucane są czerwone owoce i warzywa
wspomaganie zdrowia oczu

Skutki uboczne stosowania:

  • Zwykle dobrze tolerowany.
  • Duże dawki mogą prowadzić do łagodnej likopenodermii (żółto-pomarańczowe zabarwienie skóry).
  • Brak jednoznacznych dowodów na poważne skutki uboczne przy dawkach dietetycznych i suplementacyjnych.

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa:

  • Brak ustalonego UL (Tolerable Upper Intake Level).
  • Kobiety w ciąży i karmiące powinny stosować tylko naturalne źródła w diecie.
  • Suplementacja powinna być ostrożna u osób z chorobami przewlekłymi i stosujących leki przeciwzakrzepowe (możliwe interakcje).

Źródło:

  1. https://www.gov.pl/web/urpl/rejestr-produktow-leczniczych3
  2. https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-assesses-safety-lycopene-foods
  3. https://www.supplysidesj.com/claims/fda-allows-only-qualified-health-claims-for-lycopene
  4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32759751/
  5. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11756979
  6. https://www.efsa.europa.eu/en/call/call-use-level-andor-analytical-data-exposure-assessment-lycopene-efsa-q-2023-00639
  7. https://natalist.com/blogs/learn/benefits-of-lycopene
  8. https://www.bfr.bund.de/cm/343/efsa_opinion_on_the_safety_of_synthetic_lycopene.pdf
  9. https://archiwum.urpl.gov.pl/pl/produkty-lecznicze-weterynaryjne/znajd%C5%BA-plw
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 30.08.2025

Data aktualizacji: 30.08.2025