Lycopenum
- Polska: Likopen
- Łacińska: Lycopenum
- Angielska: Lycopene
- Potoczna: barwnik pomidorowy, E160d
Numer CAS
502-65-8
Składniki aktywne
- Likopen – karotenoid (acykliczny węglowodór z grupy tetraterpenów)
- Związki karotenoidowe o właściwościach antyoksydacyjnych

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga
- Silny antyoksydant – neutralizuje wolne rodniki
- Wspiera zdrowie układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego, korzystny wpływ na profil lipidowy)
- Może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów (szczególnie prostaty – badania obserwacyjne i kliniczne, choć wyniki są niejednoznaczne)
- Ochrona skóry przed promieniowaniem UV (fotoprotekcja)
- Wspomaga zdrowie oczu poprzez działanie przeciwutleniające
Efektywne porcje (dawkowanie)
- Brak oficjalnych norm RDA (Recommended Dietary Allowance) dla likopenu.
- Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił akceptowalne dzienne pobranie (ADI) dla syntetycznego likopenu: 0,5 mg/kg masy ciała/dzień.
- W badaniach klinicznych stosowano zwykle 6–15 mg/dzień w postaci suplementów lub koncentratów pomidorowych.
- Porcja z diety: jedno szklanka soku pomidorowego (250 ml) może dostarczać ok. 10–15 mg likopenu.
Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie)
Krótka informacja:
Likopen to naturalny czerwony barwnik roślinny z grupy karotenoidów, rozpuszczalny w tłuszczach. Występuje w pomidorach, arbuzach, różowym grejpfrucie, guawie i owocach dzikiej róży. Jest też stosowany jako dodatek do żywności (E160d).
Jak powstała / skąd pochodzi:
Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa Solanum lycopersicum (pomidor). Likopen był badany już w XIX w. jako barwnik roślinny. Obecnie jest intensywnie analizowany w kontekście profilaktyki chorób serca i nowotworów.
Inne istotne informacje:
- Występuje naturalnie oraz w formie syntetycznej.
- Powszechnie dostępny w suplementach diety (kapsułki, ekstrakty pomidorowe).
- Status prawny: dopuszczony w UE jako barwnik spożywczy E160d.
- Najlepiej przyswajany w obecności tłuszczów (np. oliwa, awokado).

Skutki uboczne stosowania:
- Zwykle dobrze tolerowany.
- Duże dawki mogą prowadzić do łagodnej likopenodermii (żółto-pomarańczowe zabarwienie skóry).
- Brak jednoznacznych dowodów na poważne skutki uboczne przy dawkach dietetycznych i suplementacyjnych.
Uwagi dotyczące bezpieczeństwa:
- Brak ustalonego UL (Tolerable Upper Intake Level).
- Kobiety w ciąży i karmiące powinny stosować tylko naturalne źródła w diecie.
- Suplementacja powinna być ostrożna u osób z chorobami przewlekłymi i stosujących leki przeciwzakrzepowe (możliwe interakcje).
Źródło:
- Rejestr Produktów Leczniczych URPL (Polska, dla produktów leczniczych i suplementów):
https://www.gov.pl/web/urpl/rejestr-produktow-leczniczych3 - Urzędowy wykaz produktów leczniczych – pełny wykaz dopuszczonych leków w Polsce:
https://www.gov.pl/web/urpl/urzedowy-wykaz-produktow-leczniczych - EFSA – ocena bezpieczeństwa likopenu jako barwnika spożywczego i składnika żywności:
https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-assesses-safety-lycopene-in-foods - Opinia EFSA na temat ekspozycji na likopen z różnych źródeł (żywności, dodatków itp.):
https://www.efsa.europa.eu/en/call/call-use-level-andor-analytical-data-exposure-assessment-lycopene-efsa-q-2023-00639 - BfR (Germany) – opinia na temat bezpieczeństwa syntetycznego likopenu:
https://www.bfr.bund.de/cm/343/efsa_opinion_on_the_safety_of_synthetic_lycopene.pdf - PubMed – przegląd badań naukowych dotyczących likopenu i jego roli jako antyoksydantu i profilaktyki chorób:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32759751/ - WebMD – opis korzyści zdrowotnych, zastosowania i potencjalnych działań niepożądanych:
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-1201/lycopene - Natalist – informacje o korzyściach suplementacji likopenu, m.in. dla zdrowia serca i płodności:
https://natalist.com/blogs/learn/benefits-of-lycopene - FDA – stanowisko dotyczące dopuszczenia i opinii na temat zdrowotnych właściwości likopenu:
https://www.supplysidesj.com/claims/fda-allows-only-qualified-health-claims-for-lycopene - PubChem – szczegóły chemiczne i właściwości likopenu:
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11756979
- https://www.gov.pl/web/urpl/rejestr-produktow-leczniczych3
- https://www.efsa.europa.eu/en/news/efsa-assesses-safety-lycopene-foods
- https://www.supplysidesj.com/claims/fda-allows-only-qualified-health-claims-for-lycopene
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32759751/
- https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11756979
- https://www.efsa.europa.eu/en/call/call-use-level-andor-analytical-data-exposure-assessment-lycopene-efsa-q-2023-00639
- https://natalist.com/blogs/learn/benefits-of-lycopene
- https://www.bfr.bund.de/cm/343/efsa_opinion_on_the_safety_of_synthetic_lycopene.pdf
- https://archiwum.urpl.gov.pl/pl/produkty-lecznicze-weterynaryjne/znajd%C5%BA-plw

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 30.08.2025
Data aktualizacji: 30.08.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.