Nazwa substancji
Fenylopiracetam / 2‑(2‑oxo‑4‑fenylpyrrolidin‑1‑yl)acetamid
- fenylopiracetam
- Phenotropil
- Carphedon
- Actitropil
CAS‑Nr.
77472‑70‑9
Składniki aktywne
Fenylopiracetam to substancja czynna sama w sobie – jest racetamem o strukturze 2‑okso‑1‑pyrrolidyno‑acetamidu zawierającego dodatkową grupę fenylową. Nie zawiera innych składników aktywnych jak olejki czy flawonoidy.
Działanie terapeutyczne / Na co pomaga
- Nootropowe i psychostymulujące – poprawia pamięć, koncentrację, motywację, nastrój
- Neuroprotekcyjne – działanie przeciwwysiękowe, antyzapalne i ochronne dla mózgu w modelach zwierzęcych
- Antydepresyjne i przeciwlękowe – w testach na zwierzętach oba enancjomery wykazywały działanie antydepresyjne, ale tylko (R)-forma poprawiała pamięć
- Antykonwulsyjne – hamuje działanie benzodiazepin i zapobiega amnezji w modelach eksperymentalnych
- Zwiększenie odporności na zimno i stres fizyczny – stosowany w warunkach ekstremalnych (np. u kosmonautów)

Efektywne porcje (dawkowanie)
Brakuje oficjalnych wytycznych dawkujących poza Rosją. W dostępnych preparatach (np. Phenotropil®) stosuje się dawki około 100 mg doustnie dziennie. Dawkowanie zwierzęce: w modelach (R)-fenylopiracetamu efektywne dawki to 1–50 mg/kg u myszy.
Opis substancji
Czym jest
Fenylopiracetam jest syntetycznym nootropikiem i racetamem — fenylowym analogiem piracetamu. Działa jako lek stymulujący i poprawiający funkcje poznawcze.
Jak powstała / skąd pochodzi
Została opracowana w Instytucie Problemów Biomedycznych Rosyjskiej Akademii Nauk w latach 80. XX w., początkowo w celu wspomagania rosyjskich kosmonautów w warunkach stresu kosmicznego. Zatwierdzona do użytku w Rosji w 2003 roku.
Inne istotne informacje
- Preparaty dostępne są w formie tabletek 100 mg (Phenotropil) w Rosji i krajach Europy Wschodniej
- Substancja jest syntetyczna, nie metabolizowana w organizmie – wydalana w ~40 % przez mocz i ~60 % przez żółć, pot; biodostępność ~100 %; eliminacja w ciągu 3–5 godzin
- W wielu krajach (np. USA, UE) nie jest zatwierdzona do użytku medycznego – w USA nielegalna jako składnik suplementów; w Niemczech i Austrii brak zarejestrowanych preparatów
- Wpisana na listę substancji zakazanych przez WADA – stosowana dopingowo w sporcie

Skutki uboczne i uwagi dotyczące bezpieczeństwa
- Możliwe działania niepożądane: bezsenność, nadpobudliwość psychoruchowa, zaczerwienienie skóry, wzrost ciśnienia krwi, napięcie, zaburzenia snu
- Brak danych o przedawkowaniu; skutki długotrwałego stosowania słabo poznane
- Potencjał tolerancji i uzależnienia (na podstawie działania psychostymulującego) – ostrożność przy stosowaniu długoterminowym
- Może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na układ dopaminergiczny
Źródła i rekomendowane linki
- EDQM/OMCL (Europejska agencja leków) – raport o nieautoryzowanych racetamach:
https://www.edqm.eu/documents/52006/628153/Summary%20Report%20MSSIP007%20Nootropics%20June%202025.pdf - WADA – międzynarodowa lista substancji zakazanych (2025):
https://www.wada-ama.org/sites/default/files/2024-09/2025list_en_final_clean_12_september_2024.pdf - TGA (Australia) – działania niepożądane racetamów:
https://www.tga.gov.au/resources/publication/scheduling-decisions-interim/publication-interim-decisions-amending-or-not-amending-current-poisons-standard-february-2019/12-racetams - PubChem (NIH) – dane chemiczne, identyfikatory:
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Fonturacetam - PubMed – dane kliniczne, działania niepożądane, mechanizm:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28743458/ - Wikipedia (z cytowaniami do źródeł klinicznych, status prawny):
https://en.wikipedia.org/wiki/Phenylpiracetam - MHRA (UK) – informacja o kontroli „smart drugs”:
https://www.gov.uk/government/news/medicines-watchdog-makes-record-seizure-of-experimental-smart-drugs
Data publikacji: 07.08.2025
Data aktualizacji: 09.08.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.