Fenylopiracetam

Fenylopiracetam

Nazwa substancji

Fenylopiracetam / 2‑(2‑oxo‑4‑fenylpyrrolidin‑1‑yl)acetamid

  • fenylopiracetam
  • Phenotropil
  • Carphedon
  • Actitropil

CAS‑Nr.

77472‑70‑9

Składniki aktywne

Fenylopiracetam to substancja czynna sama w sobie – jest racetamem o strukturze 2‑okso‑1‑pyrrolidyno‑acetamidu zawierającego dodatkową grupę fenylową. Nie zawiera innych składników aktywnych jak olejki czy flawonoidy.

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

  • Nootropowe i psychostymulujące – poprawia pamięć, koncentrację, motywację, nastrój
  • Neuroprotekcyjne – działanie przeciwwysiękowe, antyzapalne i ochronne dla mózgu w modelach zwierzęcych
  • Antydepresyjne i przeciwlękowe – w testach na zwierzętach oba enancjomery wykazywały działanie antydepresyjne, ale tylko (R)-forma poprawiała pamięć
  • Antykonwulsyjne – hamuje działanie benzodiazepin i zapobiega amnezji w modelach eksperymentalnych
  • Zwiększenie odporności na zimno i stres fizyczny – stosowany w warunkach ekstremalnych (np. u kosmonautów)

Obrazek przedstawia pomarańczowe fiolki

Efektywne porcje (dawkowanie)

Brakuje oficjalnych wytycznych dawkujących poza Rosją. W dostępnych preparatach (np. Phenotropil®) stosuje się dawki około 100 mg doustnie dziennie. Dawkowanie zwierzęce: w modelach (R)-fenylopiracetamu efektywne dawki to 1–50 mg/kg u myszy.

Opis substancji

Czym jest

Fenylopiracetam jest syntetycznym nootropikiem i racetamem — fenylowym analogiem piracetamu. Działa jako lek stymulujący i poprawiający funkcje poznawcze.

Jak powstała / skąd pochodzi

Została opracowana w Instytucie Problemów Biomedycznych Rosyjskiej Akademii Nauk w latach 80. XX w., początkowo w celu wspomagania rosyjskich kosmonautów w warunkach stresu kosmicznego. Zatwierdzona do użytku w Rosji w 2003 roku.

Inne istotne informacje

  • Preparaty dostępne są w formie tabletek 100 mg (Phenotropil) w Rosji i krajach Europy Wschodniej
  • Substancja jest syntetyczna, nie metabolizowana w organizmie – wydalana w ~40 % przez mocz i ~60 % przez żółć, pot; biodostępność ~100 %; eliminacja w ciągu 3–5 godzin
  • W wielu krajach (np. USA, UE) nie jest zatwierdzona do użytku medycznego – w USA nielegalna jako składnik suplementów; w Niemczech i Austrii brak zarejestrowanych preparatów
  • Wpisana na listę substancji zakazanych przez WADA – stosowana dopingowo w sporcie

Obrazek przedstawia dwie fioletowe fiolki

Skutki uboczne i uwagi dotyczące bezpieczeństwa

  • Możliwe działania niepożądane: bezsenność, nadpobudliwość psychoruchowa, zaczerwienienie skóry, wzrost ciśnienia krwi, napięcie, zaburzenia snu
  • Brak danych o przedawkowaniu; skutki długotrwałego stosowania słabo poznane
  • Potencjał tolerancji i uzależnienia (na podstawie działania psychostymulującego) – ostrożność przy stosowaniu długoterminowym
  • Może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na układ dopaminergiczny

Źródła i rekomendowane linki

Data publikacji: 07.08.2025

Data aktualizacji: 09.08.2025