Jelito grube – zaparcia

Jelito grube - zaparcia

Charakterystyka psychosomatyczna i kluczowe informacje

Zaparcia, choć najczęściej mają podłoże fizjologiczne (m.in. dieta uboga w błonnik, mała aktywność fizyczna, dysfunkcje motoryki jelit), w ujęciu psychosomatycznym bywają wiązane z trudnością w „odpuszczaniu”, zatrzymywaniem emocji oraz przewlekłym napięciem psychicznym. Psychosomatyka wskazuje, że długotrwały stres może zaburzać aktywność układu autonomicznego, co wpływa na spowolnienie perystaltyki jelit.

Wzorce emocjonalne często kojarzone z zaparciami:
– skłonność do życia przeszłością i kumulowania niewyrażonych emocji,
– niechęć do zmiany lub poczucie „zablokowania”,
– wewnętrzne przekonania typu „nie mogę ustąpić”, „muszę trzymać kontrolę”,
– napięcie po licznych rozczarowaniach.

Perspektywa psychosomatyczna nie zastępuje diagnostyki lekarskiej. Zaparcia przewlekłe wymagają oceny internistycznej lub gastroenterologicznej.


Działanie terapeutyczne – podejścia psychologiczne i wspierające

Psychosemantyka (terapie pracujące na znaczeniach, skojarzeniach i strukturach poznawczych) może wspierać redukcję napięcia emocjonalnego poprzez:

techniki regulacji emocji – budowanie świadomości nagromadzonych przeżyć i praca nad ich rozładowaniem,
przeformułowanie poznawcze – modyfikacja przekonań dotyczących kontroli, ustępowania i radzenia sobie z przeszłymi doświadczeniami,
praca z ciałem – techniki somatyczne redukujące napięcie w obrębie brzucha (oddychanie przeponowe, relaksacja progresywna).


Obrazek przedstawia osobę, która trzyma się za bolący brzuch
Zaparcia – poznaj podłoże psychosomatyczne

Farmakologiczne i zdrowotne metody wspierające (aspekt medyczny)

Choć psychosomatyka koncentruje się na psychice, w pracy terapeutycznej konieczne jest uwzględnienie standardów medycznych. W leczeniu zaparć stosuje się zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach:

środki przeczyszczające (np. makrogole, laktuloza – preparaty o udowodnionym, bezpiecznym działaniu),
zwiększenie hydratacji i błonnika pokarmowego,
preparaty wspierające perystaltykę (wybrane leki prokinetyczne – tylko na zlecenie lekarza),
probiotyki wspierające mikrobiotę (wybrane szczepy, zależnie od wskazań).

Działania te nie mają funkcji emocjonalnych, ale regulują fizjologiczny aspekt zaburzenia, co może wzmacniać efekty terapii psychologicznej.


Techniki psychosemantyczne – opis, pochodzenie i zastosowanie

Czym są techniki psychosemantyczne:
To metody terapeutyczne wykorzystujące pracę na znaczeniach, metaforach, schematach poznawczych i narracjach osobistych. Pozwalają odbudować spójność między doświadczeniem emocjonalnym a reakcjami ciała. Nie są formą leczenia farmakologicznego, lecz narzędziem wspierającym.

Pochodzenie i rozwój:
Psychosemantyka czerpie z psychologii poznawczej (G. Kelly – teoria konstruktu osobistego), psycholingwistyki oraz współczesnych podejść integracyjnych (terapie narracyjne, praca z metaforą, focusing, elementy terapii schematów).

Zastosowanie:
– praca nad przekonaniami o kontroli, ustępowaniu, granicach,
– zmiana wewnętrznych narracji związanych z przeszłymi rozczarowaniami,
– redukcja napięcia poprzez integrację treści emocjonalnych,
– wykorzystanie metafor do zmiany nieadaptacyjnych wzorców myślenia.



Inne istotne informacje

– Techniki psychosemantyczne nie są produktem ani substancją – nie podlegają klasyfikacji jako lek, suplement czy wyrób medyczny.
– Brak ograniczeń prawnych w zakresie stosowania, jednak terapia powinna być prowadzona przez specjalistów z przygotowaniem psychologicznym lub psychoterapeutycznym.
– Nie są elementem farmakoterapii regulowanej przez Prawo farmaceutyczne, EMA czy URPL — jednak w opisach należy zachować standardy rzetelności i czytelności analogiczne do wytycznych QRD i zasad tworzenia dokumentów zdrowotnych.


Skutki uboczne stosowania

Techniki psychosemantyczne są ogólnie bezpieczne. Rzadko mogą wystąpić:
– chwilowy wzrost napięcia przy kontakcie z trudnymi emocjami,
– zmęczenie psychiczne po intensywnych sesjach,
– konieczność długofalowej pracy nad głębokimi wzorcami poznawczymi.


Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

– Wszelkie techniki pracy z emocjami u osób z nasilonymi objawami depresyjnymi, traumą lub zaburzeniami lękowymi powinny być prowadzone przez certyfikowanego terapeutę.
– W przypadku przewlekłych lub nasilających się zaparć konieczna jest diagnostyka medyczna, by wykluczyć choroby organiczne (np. IBS, choroby tarczycy, choroby metaboliczne).
– Psychoterapia nie zastępuje farmakologii w przypadkach, w których lekarz uzna ją za konieczną.

Źródło:

  1. https://colonc.pl/zaparcia-ze-stresu
  2. https://drkrupka.pl/psychosomatyka-przewodu-pokarmowego
  3. https://drlas.pl/blog/zaparcia-a-styl-zycia-dieta-i-stres
  4. https://dulcobis.pl/zaparcie-kiedy-zdrowie-psychiczne-wiaze-twoje-jelita-w-supel
  5. https://mp.pl/gastrologia/zespol-jelita-nadwrazliwego
  6. https://psychocare.pl/czym-sa-zaparcia-nawykowe-i-jak-je-wyleczyc
  7. https://medycynaipasje.com.pl/zaparcia-rosnacy-problem-zdrowotny
  8. https://medycyna-wschodnia.pl/choroby-psychosomatyczne
  9. https://mp.pl/gastrologia/psychiczne-objawy-zespolu-jelita-drazliwego
  10. https://instytut-mikroekologii.pl/zaparcia-problem-nie-tylko-jelita-grubego
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 04.11.2025