Rak jelita grubego – interpretacja psychosomatyczna

Ogólna informacja

Rak jelita grubego to złośliwy nowotwór przewodu pokarmowego, którego rozwój związany jest z czynnikami biologicznymi: wiekiem, predyspozycjami genetycznymi, dietą, stanem zapalnym jelit i innymi czynnikami środowiskowymi. W ujęciu psychosomatycznym choroba może być interpretowana jako konsekwencja chronicznego stresu, napięcia emocjonalnego czy mechanizmów obronnych, jednak nie ma dowodów naukowych, że wzorce emocjonalne wywołują chorobę nowotworową.

Negatywny wzorzec emocjonalny w interpretacjach psychosomatycznych

W literaturze dotyczącej psychologii zdrowia i nurtów rozwojowych pojawia się metaforyczny motyw:
„Żal zżerający od środka; nieuświadomione wzorce mentalne i niechęć do skonfrontowania się z nimi.”
Należy traktować go jako symboliczne ujęcie wewnętrznego obciążenia psychicznego, a nie przyczynę choroby. Może on wspierać proces terapeutyczny w pracy nad emocjami, redukcją stresu oraz zwiększaniem samoświadomości.

---

Działania terapeutyczne i techniki wspierające (podejścia psychosemantyczne)

Techniki psychosemantyczne należą do metod psychologicznych i terapeutycznych, których celem jest praca z przekonaniami, emocjami oraz znaczeniem, jakie nadaje człowiek swoim doświadczeniom. Nie są formą leczenia farmakologicznego ani medycznego.

Najczęściej stosowane działania wspierające osoby zmagające się z silnym stresem, obciążeniem emocjonalnym lub chorobą somatyczną obejmują:
• redukcję napięcia psychicznego (techniki oddechowe, uważność)
• pracę nad regulacją emocji
• modelowanie przekonań i wzorców myślowych
• wsparcie w akceptacji choroby i budowaniu poczucia wpływu
• pracę nad żałobą, poczuciem winy oraz stłumionymi emocjami

---

---

Działania farmakologiczne (oficjalne – w leczeniu choroby somatycznej)

Leczenie raka jelita grubego opiera się wyłącznie na metodach uznanych medycznie. W zależności od stadium stosuje się:
• leczenie chirurgiczne
• chemioterapię (np. fluorouracyl, oksaliplatyna, kapecytabina)
• immunoterapię (np. inhibitory punktów kontrolnych u pacjentów z MSI-H/dMMR)
• radioterapię (głównie w raku odbytnicy)

Działania farmakologiczne w ujęciu wspomagającym (nieleczące raka, lecz wspierające dobrostan pacjenta):
• uspokajające – leki redukujące lęk (wyłącznie na zlecenie lekarza)
• przeciwbólowe – niesteroidowe leki przeciwzapalne lub opioidy zależnie od potrzeb
• poprawiające trawienie i komfort jelitowy – modyfikacje diety, probiotyki (w uzasadnionych przypadkach)
• wspierające odporność – suplementacja tylko pod kontrolą lekarza (np. witamina D, B12 u osób z niedoborami)

Wszystkie farmakologiczne formy leczenia podlegają Prawu farmaceutycznemu, nadzorowi URPL oraz – w przypadku terapii zaawansowanych – procedurom EMA.

---

---

Techniki psychosemantyczne – opis, historia i zastosowania

Czym są techniki psychosemantyczne

Psychosemantyka opisuje sposoby, w jakie człowiek nadaje znaczenie emocjom, zdarzeniom i doświadczeniom, a także jak te znaczenia wpływają na zachowania i reakcje somatyczne. W praktyce są to narzędzia psychologiczne służące do:
• identyfikacji nieuświadomionych przekonań
• pracy nad schematami mentalnymi
• redukcji stresu
• poprawy samoświadomości emocjonalnej

Techniki te mają charakter rozwojowy lub terapeutyczny, nie medyczny.

---

Historia i pochodzenie

Metody te bazują na połączeniu:
• psychologii poznawczej i semantyki (lata 60.–80.)
• prac nad automatycznymi myślami (A. Beck)
• psychologii humanistycznej (E. Fromm, R. May)
• nowszych podejść: terapia ACT, TSR, modalności narracyjne

---

Forma podania i status prawny

• są to metody psychologiczne, nie farmaceutyki
• nie podlegają rejestracji w URPL ani EMA
• mogą być elementem terapii prowadzonej przez psychoterapeutę lub coacha zdrowia
• nie mają statusu suplementów ani środków leczniczych
• ich stosowanie nie zastępuje leczenia onkologicznego

---

Skutki uboczne

Techniki psychologiczne są generalnie bezpieczne, lecz mogą powodować:
• intensywne reakcje emocjonalne podczas pracy nad trudnymi doświadczeniami
• chwilowe obniżenie nastroju po sesji
• u osób w kryzysie – ryzyko przeciążenia emocjonalnego (wymaga obecności profesjonalisty)

---

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

• Pacjent onkologiczny powinien korzystać z psychoterapii wyłącznie jako wsparcia, nigdy jako alternatywy wobec leczenia.
• Wszelkie decyzje o farmakoterapii, suplementacji i zmianach stylu życia należy konsultować z lekarzem prowadzącym.
• Psychosemantyka nie diagnozuje, nie leczy raka i nie wpływa na przebieg choroby biologicznej.

Źródło:

1. https://drkrupka.pl/psychosomatyka-przewodu-pokarmowego
2. https://prekognicja.pl/zdrowie/psychosomatyka/psychosomatyczne-znaczenie-choroby-wg-louise-hay-psychosomatyka
3. https://centrumkryzysowe.org.pl/rak-jelita/opieka-paliatywna-w-raku-jelita-grubego
4. https://digestivecancers.eu/wp-content/uploads/2021/01/WolframNolteAwardProject-Interview-with-a-Psychologist.pdf
5. https://jelito.net/faq/czy-choroby-jelit-maja-zwiazek-z-samopoczuciem-i-kondycja-psychiczna
6. https://zaufanyterapeuta.eu/artykul/zaburzenia-psychosomatyczne-gdy-choruje-psychika-cialo-podaza-za-cierpieniem
7. https://kliniki.pl/wiedza/co-to-sa-choroby-psychosomatyczne-i-jak-je-leczyc
8. https://repozytorium.uafm.edu.pl/bitstreams/1fc86634-387a-4ddb-a72c-b35f76c0ec00/download
9. https://mp.pl/gastrologia/psychiczne-objawy-zespolu-jelita-drazliwego

Data publikacji: 04.11.2025