Jelito grube – biegunka

Jelito grube - biegunka

Psychosomatyczna interpretacja problemu

Biegunka związana z jelitem grubym w ujęciu psychosomatycznym bywa opisywana jako reakcja organizmu na silne napięcie emocjonalne, przeciążenie mentalne lub długotrwały stres. W modelach psychosomatycznych wskazuje się, że nadmierna aktywacja autonomicznego układu nerwowego może wpływać na perystaltykę jelit, prowadząc do przyspieszonego pasażu treści pokarmowej.

W kontekście wzorców emocjonalno-behawioralnych często wymienia się eskapizm (skłonność do unikania konfrontacji z trudnymi sytuacjami) oraz strachliwość (podwyższony poziom lęku lub tendencja do reagowania nadmierną obawą). Choć takie interpretacje mogą być przydatne w pracy terapeutycznej, nie zastępują diagnozy medycznej ani nie stanowią pełnoprawnej podstawy klasyfikacji chorób według obowiązujących standardów farmaceutycznych.


Działanie terapeutyczne i techniki wspomagające

Psychosomatyczne podejście do biegunki obejmuje działania wspierające regulację stresu i pracę z emocjami. W terapii uzupełniającej stosuje się m.in.:

Techniki psychoterapeutyczne i psychosemantyczne:

  • praca z przekonaniami i interpretacjami sytuacji stresowych,
  • trening uważności i obniżania pobudzenia (mindfulness, oddech),
  • techniki koherencji emocjonalnej (np. praca z reakcjami stresowymi wyzwalającymi eskapizm),
  • interwencje poznawczo-behawioralne ukierunkowane na redukcję lęku i poprawę radzenia sobie,
  • somatic experiencing – regulowanie układu nerwowego poprzez pracę z odczuciami ciała.

Obrazek przedstawia osobę, którą boli brzuch
Biegunka – techniki psychosomantyczne

Działania farmakologiczne w przypadku biegunki (nie dotyczą terapii psychosomatycznych, lecz medycznych standardów leczenia):
Zgodnie z zasadami tworzenia opisów leków (Prawo Farmaceutyczne, URPL, EMA), produkty lecznicze stosowane w biegunce muszą mieć określone wskazania w ChPL. Przykładowe grupy substancji, mogące być stosowane po konsultacji z lekarzem:

  • doustne płyny nawadniające (ORS) – działanie nawadniające i uzupełniające elektrolity,
  • loperamid – działanie zapierające (tylko zgodnie z ChPL),
  • probiotyki o udowodnionym działaniu – wspierające mikrobiotę jelitową,
  • preparaty przeciwbakteryjne – wyłącznie na zlecenie lekarza, w przypadku potwierdzonego zakażenia.

Działania te mają charakter medyczny; należy stosować wyłącznie produkty dopuszczone do obrotu i opisane zgodnie z wytycznymi URPL oraz EMA.


Negatywny wzorzec emocjonalny: eskapizm i strachliwość

W koncepcjach psychosomatycznych biegunka może symbolizować „ucieczkę” od sytuacji postrzeganych jako obciążające.

  • Eskapizm – trudność w konfrontacji, potrzeba szybkiego uwolnienia się od napięcia lub presji.
  • Strachliwość – wzmożony lęk, który może aktywować oś stresu i wpływać na układ pokarmowy (tzw. oś mózg–jelita).

Z perspektywy terapeutycznej praca z tymi wzorcami obejmuje budowanie odporności emocjonalnej i zwiększanie poczucia sprawczości.


Opis technik psychosemantycznych

Czym są techniki psychosemantyczne

Techniki psychosemantyczne to narzędzia terapeutyczne wykorzystujące język, znaczenia i skojarzenia jako punkt wyjścia do pracy z emocjami i reakcjami fizjologicznymi. Ich celem jest rozpoznawanie automatycznych schematów (myśli, przekonań, reakcji) oraz zmiana ich wpływu na organizm.


Pochodzenie i historia

Techniki te czerpią z dorobku psychologii poznawczej, psycholingwistyki, terapii narracyjnej oraz integracyjnych metod pracy z ciałem. Rozwijane były równolegle z badaniami nad związkiem stresu i układu nerwowego (m.in. teoria poliwagalna).

Zastosowanie

  • regulowanie stresu i pobudzenia nerwowego,
  • identyfikacja emocjonalnych źródeł dolegliwości somatycznych,
  • wsparcie terapii problemów jelitowych o podłożu czynnościowym (np. IBS) – jako metoda wspomagająca,
  • przeciwdziałanie schematom eskapizmu i strachliwości poprzez zmianę interpretacji bodźców.


Forma „podania” i status prawny

  • Techniki psychosemantyczne nie są produktem leczniczym ani suplementem diety.
  • Mają charakter psychoterapeutyczny lub rozwojowy i mogą być stosowane jedynie przez specjalistów w tym zakresie.
  • Nie podlegają rejestracji URPL, jednak wszelkie interwencje terapeutyczne muszą pozostać zgodne z zasadami bezpieczeństwa pracy z pacjentem.

Skutki uboczne

Zwykle są minimalne i mogą obejmować:

  • przejściowe zwiększenie świadomości emocji,
  • chwilowe nasilenie stresu w trakcie pracy z trudnymi tematami.

W razie wystąpienia silnych objawów psychosomatycznych należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.


Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

  • Techniki te nie zastępują diagnostyki i leczenia biegunki o przyczynach infekcyjnych, zapalnych lub innych.
  • Wszelkie objawy ostre (odwodnienie, krew w stolcu, gorączka, długotrwała biegunka) wymagają interwencji medycznej.
  • Psychosomatyka może pełnić funkcję wsparcia, nie alternatywy dla leczenia zgodnego z ChPL i wytycznymi URPL/EMA.

Źródło:

  1. https://drkrupka.pl/psychosomatyka-przewodu-pokarmowego
  2. https://mp.pl/gastrologia/psychiczne-objawy-zespolu-jelita-drazliwego
  3. https://jelito.net/czy-choroby-jelit-maja-zwiazek-z-samopoczuciem-i-emocjami/
  4. https://stoperan.pl/biegunki-na-tle-nerwowym
  5. https://centrumpsychosomatyki.pl/jelito-drazliwe-ibs
  6. https://medicover.pl/choroby/zespol-jelita-drazliwego
  7. https://instytut-mikroekologii.pl/stres-a-mikrobiota
  8. https://termedia.pl/the-role-of-psychological-factors-in-gastrointestinal-disorders
  9. https://medycyna-wschodnia.pl/choroby-psychosomatyczne
  10. https://psychoterapia-przestrzen.pl/nerwica-jelita-grubego-objawy
Michał Zieliński - Bio Haki

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.

Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.

Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.

Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.

Data publikacji: 04.11.2025