Kurki

Składniki aktywne

• Polisacharydy (m.in. chitozan, beta-glukany)
• Karotenoidy (β-karoten, luteina)
• Ergosterol (prekursor witaminy D2)
• Witamina C, witaminy z grupy B (niacyna, ryboflawina)
• Pierwiastki śladowe: żelazo, miedź, mangan, selen, cynk
• Kwas trans-ferulowy i inne związki fenolowe o działaniu antyoksydacyjnym

Kurki mają w sobie substancję o nazwie hitinmannoza, z której wyciągi są składnikiem niektórych leków. Substancja ta paraliżuje układ nerwowy pasożytów, zabija je. Potrafi zniszczyć jajeczka, których sok żołądkowy nie jest w stanie rozpuścić. Hitinmannoza występująca w kurkach działa łagodniej niż syntetyczna, nie obciąża wątroby. Dlatego kurki od wieków stanowiły niezawodny środek przeciw pasożytom.

---

---

Działanie terapeutyczne / Na co pomaga

• Wspieranie odporności (polisacharydy, beta-glukany)
• Działanie przeciwutleniające (karotenoidy, polifenole)
• Potencjalne działanie przeciwzapalne
• Wspomaganie zdrowia oczu dzięki luteinie i β-karotenowi
• Naturalne źródło witaminy D2 (szczególnie po ekspozycji na światło)
• W tradycyjnym zielarstwie: wspomaganie trawienia i funkcji wątroby

W medycynie ludowej kurki stosowano jako naturalny antybiotyk, środek wzmacniający dla poprawy wzroku i funkcji wątroby. Współczesna nauka potwierdza: przeciwzapalne i przeciwbakteryjne działanie pieprznika, ponadto kurki szybko goją rany_, niszczą pasożyty poprawiają obraz krwi, mają dużo żelaza i miedzi wspomagają leczenie chorób wątroby i dróg żółciowych

---

Efektywne porcje (dawkowanie)

• Brak oficjalnych zaleceń farmakopealnych dotyczących dawkowania kurek.
• W kuchni zaleca się porcję kulinarną 50–100 g świeżych owocników jako dodatek do potraw.
• W przypadku suplementów (np. kapsułki z ekstraktem) stosowane są dawki 200–500 mg dziennie, jednak brak jednolitych wytycznych klinicznych.

---

Opis substancji (pochodzenie, historia, zastosowanie)

Skąd pochodzi

Kurki występują naturalnie w lasach liściastych i iglastych Europy, Ameryki Północnej oraz Azji. Zbierane są od wieków jako ceniony produkt spożywczy. W tradycji ludowej stosowano je nie tylko kulinarnie, ale i w medycynie ludowej – m.in. w formie proszków lub nalewek, którym przypisywano właściwości przeciwpasożytnicze.

---

Inne istotne informacje

• Forma podania: świeże, suszone, sproszkowane lub w formie ekstraktu.
• Pochodzenie: naturalne (dziko rosnące w lasach).
• Status prawny: brak statusu leku; występują jako surowiec spożywczy lub składnik suplementów diety.
• Ograniczenia: niektóre źródła sugerują ostrożność w spożyciu u dzieci i osób z chorobami wątroby, z uwagi na obecność trudniej trawionych związków chitynowych.

---

Skutki uboczne stosowania

• Mogą powodować dolegliwości żołądkowe u osób wrażliwych.
• Spożycie grzybów źle przechowywanych może prowadzić do zatruć pokarmowych.
• Brak danych o poważnych działaniach niepożądanych przy umiarkowanym spożyciu kulinarnym.

---

---

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa

• Nie stosować w formie surowej w dużych ilościach (ryzyko obciążenia układu pokarmowego).
• Suplementy z kurek nie posiadają jednolitej rejestracji w UE jako leki; należy korzystać tylko z preparatów dopuszczonych do obrotu jako suplementy diety.
• Przypisywanie im właściwości leczniczych wymaga potwierdzenia w badaniach klinicznych – obecnie brak zatwierdzonych wskazań terapeutycznych w farmakoterapii.

Źródła:

• Europejska Agencja Leków (EMA): https://www.ema.europa.eu
• Narodowe Centrum Biotechnologii USA (NCBI) – PubMed: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych (URPL): https://www.urpl.gov.pl
• EFSA (European Food Safety Authority): https://www.efsa.europa.eu

Data publikacji: 23.08.2025

Data aktualizacji: 11.10.2025