Działanie terapeutyczne / Co pomaga przy tej chorobie
W łagodzeniu i zapobieganiu objawom PPE (zespół ręka–stopa) stosuje się przede wszystkim modyfikację leczenia onkologicznego – przesunięcie kolejnej sesji chemioterapii lub redukcję dawki cytostatyku. W badaniach opisano również miejscowe zastosowanie DMSO u pacjentów leczonych doksorubicyną liposomalną, u których rozwinęło się PPE 3. stopnia – aplikowane 4 razy dziennie przez 14 dni przynosiło poprawę w ciągu 1–3 tygodni (Lopez i inni, 1999).
Dodatkowo pomocne mogą być działania wspierające ogólny dobrostan pacjenta, w tym:
- utrzymanie prawidłowego odżywienia (m.in. stosowanie zbóż bezglutenowych takich jak brązowy ryż, dziki ryż, komosa ryżowa, gryka, tef),
- suplementacja (magnez, witamina B6, B-complex, witamina D i cynk — szczególnie przy obniżonym nastroju),
- nawyki wspomagające sen,
- rezygnacja z palenia,
- zamiana kawy na napar z tulsi (świętej bazylii) u osób z nasilonym niepokojem.
Kobiety w okresie menopauzy mogą korzystać z dodatkowych form wsparcia, takich jak roślinne środki łagodzące objawy menopauzalne (niepokalanek pospolity, lukrecja, męczennica, grzyby reishi, korzeń maca, suplement Estrovera z ekstraktem ERr 731).
W niektórych przypadkach stosuje się również protokoły z użyciem konopi — początkowo 5–10 mg CBD trzy razy dziennie (15–30 mg/dobę), THC maksymalnie 1 mg, w proporcji 10:1 (CBD:THC), z możliwością stopniowego zwiększania dawki i obserwacji w dzienniku objawów. Przy problemach ze snem bywa dodawane 2 mg THC lub preparaty z CBN.
Opis choroby
Charakterystyka PPE (zespół ręka–stopa)
PPE, czyli zespół ręka-stopa, to toksyczna reakcja skórna związana najczęściej z chemioterapią. Jest to schorzenie, które może znacząco obniżać jakość życia pacjenta oraz utrudniać codzienne funkcjonowanie. Objawy zwykle pojawiają się od 2 do 12 dni po podaniu cytostatyków i mogą nasilać się przez kolejne 3-4 dni.









Cechy kliniczne i objawy
Najbardziej typowe symptomy obejmują:
- nieprzyjemne doznania czuciowe, takie jak dyzestezje i mrowienie dłoni oraz stóp,
- symetryczny obrzęk i zaczerwienienie skóry,
- plamiste zaczerwienienia z sinymi, obrzękniętymi obszarami.
Zmiany mogą występować nie tylko na dłoniach i stopach, ale także w miejscach narażonych na ucisk lub wyższą temperaturę, takich jak:
- pośladki,
- pachwiny,
- fałdy podsutkowe i pachy,
- moszna lub wargi sromowe.
W większości przypadków objawy są łagodne i ustępują w ciągu 1-2 tygodni. Jeżeli jednak chemioterapia jest kontynuowana bez zmniejszenia dawki lub przesunięcia cyklu, mogą pojawić się poważniejsze zmiany, takie jak pęcherze, złuszczanie skóry, strupy, owrzodzenia, a nawet martwica naskórka.

Różnice w nomenklaturze
W literaturze medycznej termin PPE bywa stosowany zamiennie z określeniem „zespół ręka-stopa”. Niemieccy badacze zwracają uwagę na różnice dotyczące obrazu histologicznego i etiologii, jednak w praktyce klinicznej oba pojęcia używane są najczęściej synonimicznie.
Wsparcie ogólne i styl życia
Objawy PPE oraz ogólny stan pacjenta onkologicznego mogą być dodatkowo obciążone innymi czynnikami, takimi jak menopauza, zaburzenia snu, niepokój czy obniżony nastrój.
Dlatego ważne jest holistyczne podejście, obejmujące:
- dbanie o jakość snu,
- redukcję używek (zwłaszcza rezygnację z palenia),
- wsparcie naturalnymi ziołami i suplementami,
- odpowiednie żywienie,
- rozważenie terapii opartych na konopiach przy menopauzie w ramach ustalonego protokołu dawkowania i monitorowania objawów.
Źródło:
- https://alivia.org.pl/wiedza-o-raku/zespol-reka-stopa-jak-sobie-z-nim-radzic/
- https://imed24.pl/blog/zespol-reka-stopa-hfs-u-pacjentow-onkologicznych-objawy-przyczyny-leczenie-i-profilaktyka/
- https://podyplomie.pl/dermatologia/35414,zespol-rekastopa
- https://instytutpodologii.pl/porady/zapytaj-podologa-o-zespol-reka-stopa/
- https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2016/05/201503_farmacja_008.pdf
- https://www.mp.pl/dermatologia/choroby/polekowe/37351,erytrodyzestezja-dloniowo-podeszwowa-zespol-rekastopa-w-nastepstwie-leczenia-pegylowana-liposomalna-doksorubicyna
- https://instytutpodologiczny.pl/pacjent-onkologiczny/

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 18.11.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.