Działanie terapeutyczne / Co pomaga przy tej chorobie
Kaszel – zarówno mokry, jak i suchy – łagodzony jest różnymi metodami wspierającymi oczyszczanie i ochronę dróg oddechowych.
W praktyce stosuje się:
- Inhalacje z octu jabłkowego, które pomagają rozpuszczać śluz, wykazują działanie przeciwbakteryjne i poprawiają ukrwienie płuc.
- Mieszankę olejków: 1 kropla oleju z czarnuszki + 1 kropla olejku eukaliptusowego – wspierającą działanie odkażające i udrażniające drogi oddechowe.
- Zioła o działaniu wykrztuśnym, rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające jej usuwanie (kaszel mokry).
- Zioła śluzowe, łagodzące podrażnienie i nawilżające błony śluzowe (kaszel suchy).
- Oleje eteryczne, balsamy i żywice, które zwiększają ruch rzęsek nabłonka oddechowego, wspierając oczyszczanie dróg oddechowych.
Wszystkie opisane surowce roślinne wykorzystywane są tradycyjnie. Rzeczywiste zastosowanie terapeutyczne należy zawsze konsultować ze specjalistą.
Opis choroby
Kaszel jest odruchem obronnym organizmu, którego celem jest usunięcie z dróg oddechowych śluzu, ciał obcych lub patogenów. Może mieć charakter:
- mokry (produktywny) – ze znaczną ilością wydzieliny zalegającej w oskrzelach,
- suchy (nieproduktywny) – męczący, drażniący, często towarzyszący infekcjom wirusowym lub podrażnieniom górnych dróg oddechowych.
Poniżej przedstawiono naturalne surowce wspomagające funkcjonowanie dróg oddechowych, zgodnie ze schematem tradycyjnego ziołolecznictwa.
Zioła na kaszel mokry – surowce saponinowe
Surowce bogate w saponiny wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze oraz ułatwiają odkrztuszanie poprzez zwiększenie wydzielania śluzu w oskrzelach. Zawarte w nich saponiny drażnią błonę żołądka, pobudzając nerw błędny i wywołując odruch wykrztuśny.
Korzeń pierwiosnka (Radix Primulae)
Zawiera prymulasaponinę A. Stosowany w naparach, nalewkach i ekstraktach.
Napar: 2 łyżki na 1 litr wody.
Korzeń senegi (Polygala senega)
Bogaty w saponinę seneginę A. Stosowany w odwarach (z dodatkiem węglanu sodowego).
Korzeń mydlnicy (Radix Saponariae)
Zawiera saponozydy A i D. Wyciąg stosowany jako składnik mieszanek ziołowych.
Liść bluszczu pospolitego (Hedera helix)
Zawiera hederakozyd B i inne saponiny triterpenowe. Popularny składnik aptecznych mieszanek wykrztuśnych.

Korzeń lukrecji (Radix Glycyrrhizae)
Zawiera glicyryzynę (12–15%). Działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.
Napar: 1 łyżka korzenia / szklanka wrzątku; pić 3–5 razy dziennie po łyżce.
Lukrecja wykazuje dodatkowo działanie przeciwutleniające, wspiera regenerację DNA oraz wykazuje właściwości przeciwnowotworowe (m.in. w kontekście raka okrężnicy).
Dawki ekstraktu: 250–1000 mg dziennie.
Korzeń krzyżownicy (Radix Senegae)
Saponiny typu senegal A. Stosowany w odwarach.
Kwiat dziewanny (Flos Verbasci)
Zawiera saponiny, irydoidy i flawonoidy.
Napar: 1 łyżka / szklanka wrzątku, pić 2–3 razy po ½ szklanki.
Kora mydłoki (Cortex Quillajae)
Zawiera kwilajową saponinę.
Nalewka mydłokowa: 30 kropli, 4 razy dziennie.
Korzeń łyszczca (Radix Gypsophilae)
Zawiera gypsogeninę, stosowany w gotowych ekstraktach.
Kwiat pierwiosnka lekarskiego (Flos Primulae officinalis)
Zawiera prymulasaponinę A.
Napar: pić 3 porcje dziennie po jedzeniu.
Alkaloidy o działaniu wykrztuśnym
Alkaloidy z grupy emetyny pobudzają ośrodek kaszlu, jednak w nieodpowiednich dawkach działają wymiotnie.
Korzeń wymiotnicy (Radix Ipecacuanhae)
Zawiera emetynę, cefelinę, psychotrynę. Stosowany w nalewkach.
Ziele łubinnika (Herba Thermopsidis)
Obecny w mieszankach aptecznych.
Korzeń krwawnicy kanadyjskiej (Radix Sanguinariae)
Zawiera kriogeninę i salikarytynę.
Wywar: 1 szklanka 1–3 razy dziennie.
Wyciąg alkoholowy: 5–10 ml, 2–3 razy dziennie.
Korzeń fiołka wonnego (Radix Violae odoratae)
Zawiera wiolinę, saponiny i olejek eteryczny.
Wywar: 2–3 łyżki co 2–3 godziny.
Surowce olejkowe i olejki eteryczne
Działają wykrztuśnie, odkażająco i pobudzająco na ruch rzęsek.
Owoc anyżu (Fructus Anisi)
Zawiera anetol (80–90%).
Forma stosowania: napary, odwary, syrop, anyżówka.
Ziele tymianku (Herba Thymi)
Bogate w tymol i karwakrol.
Napar: pić 3 razy dziennie po 1/3 szklanki.
Szczyty pędów sosny zwyczajnej (Turiones Pini silvestris)
Zawierają pineny, limonen, flawonoidy i witaminę C.
Odwar: pić 2–4 razy dziennie.
Dostępne również syropy i olejki do inhalacji.









Korzeń omanu (Radix Inulae)
Zawiera olejek lotny i inulinę.
Napar: pół szklanki 3 razy dziennie.
Wyciąg w winie: kilka razy dziennie po łyżeczce.
Korzeń biedrzeńca (Radix Pimpinellae)
Zawiera eugenol, saponiny i garbniki.
Wywar: pić 3 razy dziennie po szklance.
Kłącze kopytnika (Rhizoma Asari)
Zawiera fitoncydy i olejek eteryczny.
Formy: napar, nalewka, sproszkowane ziele.
Ziele macierzanki (Herba Serpylli)
Zawiera tymol i karwakrol.
Napar, nalewka, syrop – silne działanie bakteriobójcze i wykrztuśne.
Balsamy i żywice o działaniu wykrztuśnym
Do środków pobudzających wydzielanie śluzu należą m.in.: balsam peruwiański, balsam tolutański, styraks, żywica benzoesowa syjamska i sumatrzańska, żywica gwajakowa, gumożywica amoniakowa.
Środki pobudzające ruch rzęsek nabłonka oddechowego
Wspomagają oczyszczanie dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny.
- Olejki eteryczne
- Żywice
- Balsamy
- Kreozot – bogaty w gwajakol, o silnych właściwościach wykrztuśnych.
Zioła na kaszel suchy – surowce śluzowe
Substancje śluzowe łagodzą podrażnienia, chronią nabłonek i ułatwiają jego regenerację.
Korzeń i liść prawoślazu (Althaea officinalis)
Zawierają śluzy o silnym działaniu osłaniającym.
Napar: pić 3 razy dziennie po 1/3 szklanki.
Syrop prawoślazowy – tradycyjny środek przeciwkaszlowy.
Liście i kwiaty podbiału (Tussilago farfara)
Zawierają 7–8% śluzu, flawonoidy, garbniki, gorycze.
Stosować maksymalnie 6 tygodni w roku (obecność alkaloidów pirolizydynowych).
Formy: napar, odwar, sok.
Porost islandzki (Lichen islandicus)
Bogaty w śluzy, licheninę i kwasy porostowe.
Formy: napar, odwar, macerat, nalewka, ekstrakt.
Kwiat dziewanny (Verbasci flos)
Ma działanie osłaniające i łagodzące.
Napar lub odwar – stosowany 2–3 razy dziennie.
Liść babki (Plantaginis folium)
Zawiera irydoidy, substancje śluzowe, garbniki i flawonoidy.
Formy: sok, nalewka, nektar z miodem.
Źródło:
- https://recepta.pl/artykuly/ziola-na-kaszel-suchy-mokry-krtaniowy-i-astmatyczny-poznaj-skuteczne-gatunki
- https://www.izielnik.pl/ziola-na-kaszel
- https://apteline.pl/artykuly/ziola-na-przeziebienie-i-kaszel
- https://zielarzpolski.pl/blogs/news/ziola-na-kaszel-skuteczne-i-naturalne-wsparcie-dla-organizmu
- https://www.tiktok.com/@rytualnabotanika/video/7307291058356948256

Świadome zdrowie zaczyna się od nauki i natury.
Jestem Michał Zieliński — tworzę zaawansowane nutraceutyki oparte na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie wspierać zdrowie i długowieczność.
Na stronie BioHaki.pl dzielę się rzetelną wiedzą opartą na badaniach naukowych i praktyce biohackingu, pomagając świadomie zarządzać zdrowiem.
Zapraszam także do sklepu Toplanta, gdzie znajdziesz starannie opracowane produkty stworzone z szacunkiem do organizmu i nauki.
Data publikacji: 18.11.2025


Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.