Bolerioza: jak ją rozpoznać i kiedy zgłosić się do lekarza?

Bolerioza bywa chorobą, która wraca falami i potrafi wywrócić codzienność do góry nogami. Jednego miesiąca objawy są słabsze, a w kolejnym nagle pojawia się nawrót: ból, spadek energii, problemy z pamięcią albo kłopoty ze stawami. Kluczowe w zrozumieniu przebiegu są trzy elementy: temperatura (krętki rozwijają się najchętniej w okolicy 36°C, a stają się nieaktywne po przekroczeniu 42°C), cykliczność 28 dni (intensywne namnażanie raz na 28 dni) oraz podejście etapowe do działań wspierających organizm. Ten artykuł porządkuje objawy, wyjaśnia możliwe nawroty i przedstawia szczegółowy podział kuracji wraz z dawkami i schematami stosowania. Znajdziesz tu też jasne wskazówki, kiedy nie zwlekać z konsultacją lekarską.

---

Czym jest bolerioza (borelioza) i dlaczego bywa trudna do rozpoznania?

Bolerioza wiąże się z obecnością krętków. Istotną cechą krętków jest ich zależność od temperatury: najchętniej rozwijają się w temperaturze 36°C, natomiast stają się nieaktywne, gdy temperatura przekroczy 42°C. Ta informacja pojawia się później w kontekście przegrzewania organizmu i hipertermii.

W praktyce bolerioza bywa nazywana „sarnią kiłą”, ponieważ mechanizm działania jest podobny do mechanizmu kiły. To porównanie pomaga zrozumieć, dlaczego choroba może dotykać wielu układów jednocześnie i dlaczego bywa opisywana jako stan przewlekły, z okresami wyciszenia i powrotów objawów.

Charakterystycznym elementem jest także cykl 28 dni. Krętki rozmnażają się intensywnie raz na 28 dni, czyli w okresie nowiu. Wiele osób opisuje wtedy comiesięczne nawroty. Z tego powodu w podejściu etapowym pojawia się logika działań cyklicznych, planowanych „miesiąc po miesiącu”, a nie jednorazowo.

---

Objawy boleriozy – jak je rozpoznać i nie przeoczyć sygnałów?

Objawy boleriozy mogą dotyczyć różnych obszarów. Zamiast szukać jednego „idealnego” objawu, warto patrzeć na zestawy sygnałów, które pojawiają się równolegle.

Najczęściej opisywane problemy dotyczą:

• Układu nerwowego i głowy: zaburzenia poznawcze, zaniki pamięci, drażliwość, zawroty głowy, bóle głowy, szumy uszne.
• Twarzy i oczu: porażenie nerwu twarzowego, objawy określane jako borelioza oczna.
• Stawów i bólu: przewlekłe zapalenie stawów, dolegliwości bólowe, obrzęki.
• Serca: dusznica bolesna i dolegliwości sercowe przypisywane boleriozie.
• Mięśni i skóry: świąd, skurcze mięśni, osłabienie.
• Układu limfatycznego: opuchnięte węzły chłonne, zatory chłonki, obrzęki w okolicy śledziony i wątroby.
• Jelit: dolegliwości jelitowe oraz potrzeba odbudowy flory jelitowej po leczeniu antybiotykowym.
• Ogólnego funkcjonowania: chroniczne zmęczenie, spadek sił, gorsza wydolność.

Jeśli objawy dotyczą jednocześnie kilku układów (np. nerwy + stawy + serce), warto potraktować to jako sygnał do spokojnej, konkretnej konsultacji i uporządkowania sytuacji.

---

---

Dlaczego bolerioza nawraca co miesiąc? Cykl 28 dni i comiesięczne „rzuty”

Nawracanie objawów jest często opisywane jako powtarzające się pogorszenie co miesiąc. W tym ujęciu wiąże się to z tym, że krętki rozmnażają się intensywnie raz na 28 dni, w czasie nowiu. Ten rytm bywa odczuwany jako „miesięczny reset” w złą stronę: pojawiają się bóle, osłabienie, problemy z głową albo sercem, a potem znów chwilowe wyciszenie.

Z tego wynika praktyczny wniosek: działania wspierające bywają planowane cyklicznie. Pojawia się schemat miesięcznej kuracji trwającej 2–3 tygodnie. W takim podejściu ważna jest systematyczność i obserwacja reakcji organizmu, zwłaszcza w okresie nasilonych objawów.

---

Kuracja na boleriozę – 6 etapów (plan porządkujący działania)

Kuracja jest dzielona na sześć etapów:

1. Przygotowanie psychologiczne
2. Wzmocnienie odpornościowe
3. Eliminacja krętków (kuracje)
4. Immunomodulacja i odbudowa układu odpornościowego
5. Wspomaganie i odbudowa kolagenu
6. Objawowe leczenie poszczególnych dolegliwości

Takie podejście podkreśla dwie rzeczy:

• bolerioza jest opisywana jako proces, który dotyka wielu obszarów,
• działania rozkłada się w czasie, a nie „na jeden weekend”.

---

Etap 1 – przygotowanie psychologiczne (nie pomijaj fundamentu)

Przygotowanie psychologiczne jest pierwszym krokiem. Ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy objawy są zmienne i wracają falami. W praktyce chodzi o nastawienie na proces, a nie na natychmiastowy efekt. Jeśli pojawiają się comiesięczne nawroty, łatwo wpaść w frustrację: „Znowu wróciło, czyli nic nie działa”. Etap psychologiczny daje przestrzeń na spokojne prowadzenie obserwacji i trzymanie rytmu kolejnych działań.

To także moment, w którym warto zaplanować realny rytm dnia: odpoczynek, nawodnienie, łagodne wsparcie i systematyczność w kolejnych etapach.

---

Etap 2 – wzmocnienie odpornościowe: czystek + plan 3 tygodni

Wzmocnienie odpornościowe to etap przygotowujący organizm do kolejnych działań. Obejmuje czystek oraz trzytygodniowy zestaw wspierający.

Czystek jest wskazywany jako roślina, która wzmacnia siły odpornościowe w boleriozie oraz może odstraszać kleszcze i komary.

Przez 3 tygodnie na wzmocnienie

W trzytygodniowym planie pojawiają się:

• dużo allicyny,
• jeżówka,
• napary z:
  • sadźca konopiastego,
  • sadźca przerośniętego,
  • dzikiej róży,
  • rokitnika.

---

---

Etap 3 – eliminacja krętków: miesięczne kuracje, nalewka, post i wsparcie jelit

Eliminacja krętków jest planowana w cyklu miesięcznym.

Schemat miesięczny

• co miesiąc organizuje się 2–3 tygodniową kurację
• kuracja obejmuje nalewkę z postem
• nalewkę należy popijać łyżeczkami minimum 3 razy dziennie

Wsparcie przy dolegliwościach jelitowych: olej z Haarlem

Jeśli pojawiają się dolegliwości jelitowe, stosuje się:

• tydzień 1: 3 kapsułki dziennie
• tydzień 2: 2 kapsułki dziennie
• tydzień 3: 1 kapsułka dziennie

Odrobaczanie

W trakcie kuracji szczecią przewiduje się kurację z odrobaczaniem.

---

Etap 4 – immunomodulacja i odbudowa odporności (dawki i czas 8–12 miesięcy)

Ten etap jest rozpisany na dłuższy czas i zawiera konkretne dawki:

• Andrographis paniculata: 400–1200 mg suchego proszku
• Rdestowiec ostrokończysty
• Vilcacora: 1–4 kapsułek po 500 mg, 3 razy dziennie, przez 8–12 miesięcy (start od niewielkiej dawki)
• Chiński traganek: 1000–4000 mg, 4 razy dziennie
• Kolcorośl: 500 mg, 3 razy dziennie

---

Etap 5 – odbudowa kolagenu: witamina C (1000–3000 mg) i lista wsparcia

Odbudowa kolagenu jest traktowana jako ważna część procesu.

Dawka witaminy C

• Witamina C: 1000–3000 mg dziennie

Wsparcie żywieniowe i roślinne

• rokitnik zwyczajny
• owoce cytrusowe
• jarzębina
• dzika róża
• kolagen peptydowy

Pozostałe elementy wsparcia

• cynk i miedź
• kwas krzemowy
• siarczan glukozaminy
• pregnenolon
• kwas liponowy
• selen
• witamina B complex
• witamina E

Dodatkowo

• krople z jemioły (ekstrakt na przewlekłe zapalenie stawów)

---

---

Etap 6 – leczenie objawowe: co stosuje się przy konkretnych dolegliwościach?

Ostre pierwsze stadium infekcji

• żeń-szeń syberyjski

Porażenie nerwu twarzowego i bolerioza oczna

• Stephania tetrandra (łagodzi stany zapalne nerwów i stawów, redukuje puchliny, działa jak antybiotyk)

Usuwanie neurotoksyn

• rdestowiec ostrokończysty
• selen
• cynk
• miedź
• melatonina

Przeciwbólowo

• hakorośl rozesłana
• pokrzywa
• kapsaicyna
• kurkuma

Napar złożony (skład)

• pokrzywa
• skrzyp polny
• mniszek pospolity
• mięta pieprzowa
• nasiona selera
• kurkuma
• czarci pazur
• wiązówka błotna

Zaniki pamięci i zaburzenia poznawcze

• rdestowiec ostrokończysty
• stephania tetrandra
• wyciąg z widłaka
• barwinek pospolity (wzmacnia mózg, polepsza dotlenienie, poprawia przemianę glukozy w mózgu; po zażyciu barwinka mogą słabnąć: drażliwość, zawroty głowy, bóle głowy, szumy uszne; poprawia się też ukrwienie siatkówki oka)

Dusznica bolesna i inne dolegliwości sercowe

• głóg
• ammi visnaga (poprawia ukrwienie naczyń wieńcowych)

Problemy z oczami

• stephania tetrandra
• barwinek pospolity
• witamina C
• cynk

Świąd i skurcze mięśni

• magnez
• witamina B-complex

Opuchnięte węzły chłonne, zatory chłonki

• prusznik nalewka
• drenaż limfatyczny

Osłabienie mięśni i ogólne osłabienie

• nalewki na pyłkach sosny
• amerykański żeń-szeń
• aralia bezbronna

Odtworzenie flory jelitowej

• po kuracji antybiotykowej: probiotyki

Chroniczne zmęczenie

• korzeń traganka
• żeń-szeń syberyjski

Bóle głowy

• rdestowiec ostrokończysty
• stephania tetrandra
• andrographis
• preparaty z barwinka

---

---

Koinfekcje: babeszjoza/piroplazmoza i bartonelloza – lista składników

Babeszjoza albo piroplazmoza

• bylica roczna
• prusznik
• przy gorączce: napar z sadźca przerośniętego

Współzakażenie: bartonelloza

• sproszkowany korzeń rdestowca
• napar eupatorium perfoliatum
• nalewka z krusznika
• laurycydyna (mleko kokosowe)
• srebro koloidalne
• artemeter (działanie przeciwpasożytnicze i bakteriobójcze)
• gorzknik kanadyjski (nie stosować u kobiet w ciąży)

---

Hipertermia i przegrzewanie organizmu – parametry, pora dnia i przeciwwskazania

Systematyczne przegrzewanie organizmu jest traktowane jako element całej kuracji.

Parametry hipertermii

• podgrzanie temperatury ciała do 41–42°C przez 1–2 godziny
  albo
• 39–40°C przez 4–8 godzin

Formy

• łaźnia parowa
• sauna parowa
• gorące kąpiele

Przeciwwskazania

Przegrzewanie ma przeciwwskazania przy problemach z sercem i układem krążenia:

• zakrzepica
• miażdżyca
• wysokie ciśnienie krwi
  oraz:
• gruźlica
• epilepsja
• cukrzyca

W takich sytuacjach można ograniczyć się do krótkich kąpieli, a decyzję należy skonsultować z lekarzem.

Przygotowanie

Przed sauną/kąpielą korzystne bywa:

• post albo przynajmniej opróżnienie jelit i pęcherza moczowego

Wsparcie pocenia i elektrolitów

• napary z kwiatów lipy, krwawnika, czarnego bzu
• uzupełnianie wody i elektrolitów: woda z rozcieńczoną solą kłodawską
• sól można rozpuszczać w sokach albo w soku z cytryny

Najlepsza pora

• wieczór, a potem kontynuacja pocenia w łóżku

---

---

Kąpiele Marii Schlenz – przebieg, dodatki ziołowe i częstotliwość

Przebieg kąpieli

• czas trwania: około 1 godziny
• start: 35°C, wzrost stopniowo do 40°C, a nawet 45°C
• głowa pozostaje nad wodą
• w trakcie: dużo pić, by nie doszło do napadu słabości
• pobudzenie krążenia: nacieranie ciała szczotką
• brak schładzania w trakcie

Dodatki ziołowe do kąpieli

• wywar z kwiatów traw (garść zalać, zostawić do naciągnięcia, dodać do kąpieli; „kwiaty traw” to m.in. siano z gór, tomka wodna, resztki powoju i polnych kwiatów)
• krwawnik pospolity
• skrzyp polny (garść gotować 15 minut, zostawić do naciągnięcia, dodać do kąpieli)

Częstotliwość (dwa opisy)

• jedna wersja opisuje kąpiel trwającą godzinę,
• druga podaje: około 15 minut, najlepiej codziennie lub co 2–3 dni przez miesiąc.

---

Leczenie boleriozy według Ortha – Multiplasan H33 i Multiplasan GL17 (dawkowanie, nawłoć, zioła wątrobowe)

W podejściu określanym jako „leczenie boleriozy przez Ortha” pojawia się schemat oparty o Multiplasan H33 i Multiplasan GL17.

Dawkowanie i zasady

• Multiplasan H33: 5 tabletek dwa razy dziennie.
• Multiplasan GL17: 2 razy dziennie po 5 tabletek.
• W trakcie stosowania zalecana jest duża ilość płynów, ponieważ preparaty odwadniają.
• Między posiłkami warto pić napary z nawłoci oraz stosować zioła wątrobowe.

---

Multiplasan H33 (wypłukujący, odtruwający, pobudzający przemianę materii) – skład i opis działania

Multiplasan H33 jest opisywany jako preparat wypłukujący, odtruwający i pobudzający przemianę materii. Zawiera:

• Jałowiec – jagody działają antyseptycznie, moczopędnie i odwadniająco (mogą podrażnić nerki).
• Wilżyna ciernista – korzeń działa moczopędnie (nie wypłukuje elektrolitów); stosowany przy dnie moczanowej, dolegliwościach reumatycznych, chorobach skóry i kamieniach moczowych.
• Pokrzywa – używana do przepłukiwania i usuwania z organizmu związków chloru i mocznika; w leczeniu dolegliwości reumatycznych i chorób skóry.
• Mięta pieprzowa – działa rozkurczowo, dezynfekująco, pobudza przepływ żółci.
• Tatarak zwyczajny – korzeń działa uspokajająco, napotnie, obniża gorączkę i stymuluje pracę trzustki.
• Biedrzeniec anyż – olejki eteryczne nasion działają łagodnie rozkurczowo, zapobiegają wzdęciom i regulują pracę gruczołów, przede wszystkim pęcherzyka żółciowego.
• Kminek – nasiona pobudzają gruczoły trawienne, działają rozkurczowo i zapobiegają wzdęciom.
• Koper włoski – nasiona rozrzedzają śluz, działają wykrztuśnie, rozkurczowo, łagodzą wzdęcia, działają łagodnie moczopędnie i antybakteryjnie, stymulują produkcję żółci.
• Siarczan sodu – tzw. sól glauberska; w naturze występuje w wodzie morskiej oraz leczniczych źródłach w czeskich Karlowych Varach; stosowana wewnętrznie działa przeczyszczająco.
• Wodorotlenek sodu – soda oczyszczona; lek zobojętniający kwasy, przeciwdziałający nadmiernemu zakwaszeniu żołądka.
• Węglan magnezu – neutralizuje kwasy i działa przeczyszczająco, pobudza oddawanie stolca.
• Chlorek sodu – sól kuchenna.

---

---

Multiplasan GL17 (przeczyszcza, wspomaga pracę trzustki, wątroby i woreczka żółciowego) – skład i opis działania

Multiplasan GL17 jest opisywany jako preparat przeczyszczający, wspierający pracę trzustki, wątroby i woreczka żółciowego. Zawiera:

Cukier gronowy – glukoza.

Korzeń i nać mniszka lekarskiego – działają silnie moczopędnie, pobudzają trawienie, chronią wątrobę, pobudzają woreczek żółciowy i trzustkę.

Rzepik pospolity – korzeń działa ściągająco i przeciwzapalnie; tradycyjnie stosowany w schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego.

Ostropest plamisty – nasiona uchodzą za najlepszy lek przy zatruciu wątroby toksynami; w przewlekłych stanach zapalnych wątroby, schorzeniach woreczka żółciowego i marskości wątroby.

Drapacz lekarski – korzeń o gorzkim smaku stymuluje pracę żółci, produkcję śliny i soków żołądkowych; uznawany za środek na schorzenia wątroby.

Arcydzięgiel litwor – korzeń pobudza trawienie, działa rozkurczowo i wzmacnia odporność; stosowany przy grypie, mononukleozie, stanach zapalnych jelit i żołądka, schorzeniach pęcherzyka żółciowego i wątroby, grzybicy jelitowej i problemach z trzustką.

Liście karczocha – wyciąg działa silnie przeciwutleniająco na wątrobę; środek na zaburzenia pracy wątroby i pęcherzyka żółciowego; obniża poziom cholesterolu i trójglicerydów.

Krwawnik pospolity – kwiaty i nać leczą zaburzenia wątroby, niedrożności żółciowe, wrzody jelit, dystonię wegetatywną miednicy małej (zbyt skąpe lub zbyt obfite miesiączki); działa moczopędnie, odtruwająco, hemostatycznie (przy urazach zewnętrznych i wewnętrznych), wzmacnia odporność i zwalcza wirusy. (Storl 2005d: 1818)

Glistnik jaskółcze ziele – lek na wątrobę; leczy żółtaczkę, stany zapalne wątroby, skurcze i zaflegmienie dróg żółciowych.

Koper włoski – jak wyżej.

Napar z bobrka trójlistkowego – gorzki specyfik pobudza soki trawienne i stymuluje przemianę materii w wątrobie.

Kwiat rumianku – działa przeciwzapalnie, przyspiesza gojenie ran, działa antybakteryjnie i przeciwskurczowo; napar szczególnie skuteczny na żołądek i jelita.

Korzeń goryczki żółtej – pobudza pracę całego układu trawiennego.

Korzeń tataraku – jak wyżej.

Kozłek lekarski – korzeń działa uspokajająco w stanach napięcia nerwowego, w schorzeniach serca o podłożu nerwowym i skurczach żołądkowo-jelitowych.

---

Wzmocnienie reakcji immunologicznej – oliwka

Wzmocnienie reakcji immunologicznej obejmuje ekstrakt z liści drzewa oliwnego, opisywany jako działający bakteriobójczo i wzmacniający reakcję immunologiczną.

Dawkowanie: 3 razy dziennie 5 do 10 ml ekstraktu.

---

Terapia rizolem wg dra Gerharda Steindla – oleje ozonowane (natlenione)

Terapia rizolem obejmuje oleje ozonowane (o długich łańcuchach, natlenione). Opis podkreśla, że borelie/borelioza nie znoszą tlenu – jest on dla nich trucizną, a mechanizmy odtruwające chroniące przed tlenem są nieliczne.

Skład mieszaniny:

• oliwa z oliwek,
• olejek rycynowy,
• 10% olejku eterycznego oleum absinthii,
• 1,8% oleju z orzechów włoskich,
• 3% oleju z bylicy,
• 5% oleju z czarnego kminku,
• 0,9% olejku majerankowego.

---

---

Suplement Borelio + DMSO

Jako element wspierający pojawia się komplementarny suplement ziołowy „Borelio”. Dodatkowo wskazywane jest łączenie dawki z łyżeczką DMSO, aby lepiej wnikał w tkanki.

---

Szczeć – kuracja nalewką: przygotowanie, dawkowanie, czas trwania i kontynuacja 12 miesięcy

Kuracja szczecią opiera się na nalewce z korzenia.

Jak przygotować nalewkę

• Korzeń dwuletniej rośliny zbiera się pod koniec pierwszego roku: jesienią, zimą lub wiosną, zanim wypuści pędy.
• Korzeń należy dokładnie oczyścić, rozdrobnić, włożyć do słoika i zalać wódką.
• Po trzech tygodniach macerowania w ciepłym miejscu wyciąg jest gotowy.

Dawkowanie

• 3 razy dziennie po 3 krople.

Czas trwania kuracji

• 3–4 tygodnie.

Kontynuacja przez 12 miesięcy

Korzystne jest kontynuowanie w ciągu kolejnych 12 miesięcy:

• wyciąg zażywa się raz na miesiąc przez okres trzech dni,
• celem jest ograniczenie „miesięcznego przyrostu krętków”.
• Ilość kropel można zwiększać.

Połączenie z przegrzewaniem

Nalewka ze szczeci jest łączona z przegrzewaniem organizmu:

łaźnia.

temperatura ponad 42°C,

sauna,

gorące kąpiele,

---

---

Gwajakowiec, temperatura i lekka dieta

W kontekście mechanizmu podobnego do kiły pojawia się informacja o wykorzystaniu:

• żywicy gwajakowca
• wysokich temperatur
• lekkiej diety

Dawkowanie żywicy gwajakowca

• 1 g żywicy na 250 ml wody, pić łyżeczkami
  lub
• codziennie 20–30 kropli nalewki

---

FAQ – najczęściej zadawane pytania

---

Źródło:

1. Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) – rządowy portal prezentujący zasady profilaktyki, rozpoznania i leczenia boreliozy, wraz z wyjaśnieniem mechanizmu choroby:
   https://www.gov.pl/web/gis/boreliozagov​
2. Narodowy Program Zdrowia – strona informacyjna zawierająca opis objawów, metody diagnostyki (test ELISA, Western Blot), rekomendacje leczenia zgodne z unijnymi i krajowymi wytycznymi oraz statystyki dotyczące zakażeń:
   https://npz.imw.lublin.pl/borelioza-z-lyme/npz.imw.lublin​
3. Poradnik Ministerstwa Zdrowia oraz lekarzy praktyków (plik PDF na gov.pl) – zbiór zaleceń klinicznych dla lekarzy POZ, ze szczegółowym opisem objawów, rumienia wędrującego i kolejnych etapów diagnostyki (testy serologiczne, obraz kliniczny):
   https://www.gov.pl/attachment/2e92471a-f49f-4f00-8da0-871649cd8470gov​
4. Portal edukacyjny Wojskowego Instytutu Medycznego – praktyczne kompendium o objawach, diagnostyce i leczeniu boreliozy dla pacjentów oraz informacje o dostępnych formach wsparcia:
   https://wim.mil.pl/2023/12/15/borelioza-objawy-diagnostyka-leczenie/wim

Data publikacji: 30.12.2025